Đề cương ôn tập Lịch sử 12 - Chủ đề 1: Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1921-1941)

Nội dung text: Đề cương ôn tập Lịch sử 12 - Chủ đề 1: Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1921-1941)

1. Ngày soạn: 3 / 9 / 2023 Ngày giảng: 9 / 9 /2023 LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI (1917-1945) Chủ đề 1: CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917 VÀ CÔNG CUỘC XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở LIÊN XÔ (1921-1941) A. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: Tình hình nước Nga trước cách mạng Cách mạng tháng 2, cách mạng tháng 10 Nga Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng 10 Nga Chính sách kinh tế mới và công cuộc khôi phục kinh tế (1921-1925). Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1925-1941). 2. Năng lực: Tổng hợp, hệ thống hóa, khai thác tranh ảnh phân tích tư liệu lịch sử, tìm hiểu, đối chiếu, so sánh 3. Phẩm chất: Bồi dưỡng tình cảm cách mạng,nhận thức đúng về cuộc cách mạng XHCN đầu tiên trên thế giới Hiểu được mối liên hệ giữa cách mạng Việt nam với cách mạng tháng 10 Nga Bồi dưỡng tình cảm cách mạng, nhận thức được sức mạnh, vượt qua khó khăn, khâm phục thành tựu mà nhân dân Liên Xô đạt được trong công cuộc khôi phục kinh tế B.Chuẩn bị: 1.Giáo viên: Sách giáo khoa, giáo án, tài liệu tham khảo 2. Học sinh: Ôn tập phần 2, chương I, LS 11, vở ghi C. Phương pháp: phân tích, nhận xét, đánh giá, tổ chức hoạt động, so sánh, D. Tiến trình dạy học: 1. Ổn định tổ chức: 2. Triển khai bài mới: Hoạt động của GV và Học sinh Nội dung HĐ 1: Cả lớp I.Cách mạng tháng mười Nga năm 1917 GV yêu cầu học sinh cho biết những 1.Tình hình nước Nga trước cách mạng: đặc điểm của nước Nga trước cách - Chính trị: Nước quân chủ chuyên chế mạng: chính trị, kinh tế, xã hội,quân (đứng đầu là Nga Hoàng Nicôlai II)→đời sự ￿nguyên nhân cách mạng sống nhân dân Nga khó khăn, kìm hãm HS Trình bày ý kiến phát triển TBCN GV Nhận xét ý kiến của học sinh, bổ - Kinh tế: suy sụp, nạn đói sung - Quân đội: 1914, tham gia chiến tranh Đế quốc, quân đội liên tiếp thua trận - Xã hội: Đời sống mọi tầng lớp nhân dân , các dân tộc cực khổ
2. →Phong trào phản đối chiến tranh, lật đổ Nga Hoàng →Chính phủ Nga Hoàng b￿t l￿c →Nư￿c Nga ti￿n sát t￿i cách mạng 2. Từ cách mạng tháng hai đến cách mạng tháng Mười: HĐ 2: Nhóm a. Cách mạng dân chủ tư sản tháng 2- - Nhóm 1: Cách mạng tháng 2-1917 1917: - Nhóm 2: Cách mạng tháng 10-1917 - 9 vạn nữ công nhân Pêtơrôgrát biểu tình, GV yêu cầu học sinh cho biết những lan rộng nét chính của cách mạng tháng hai - Phong trào chuyển từ tổng bãi công chính và cách mạng tháng 10 năm 1917 ở trị sang khởi nghĩa vũ trang Nga:(diễn biến, kết quả,ý nghĩa) →Kết quả: Chế độ quân chủ chuyên chế HS Trình bày ý kiến sụp đổ GV Nhận xét ý kiến của học sinh, bổ - Bầu các Xô Viết đại biểu công nhân, nông sung dân, binh lính - Giai cấp tư sản thành lập chính phủ lâm thời →Nga thành nư￿c c￿ng hòa - Tình hình sau cách mạng tháng 2: 2 chính quyền song song, tồn tại: + Chính phủ lâm thời (tư sản) + Xô viết đại biểu (công nhân, nông dân, binh lính) b. Cách mạng tháng 10 Nga năm 1917: - Tháng 4-1917, Lê Nin thông qua bản luận cương tháng 4 (chuyển từ CMDCTS sang CMXHCN) - Đêm 24/10, khởi nghĩa bắt đầu - Đêm 25/10, chiếm cung điện Mùa Đông, cách mạng thắng lợi - Đầu 1918, cách mạng giành thắng lợi trên khắp nước Nga HĐ 3: Cả lớp 3. Ý nghĩa của cách mạng tháng 10 Nga: GV Yêu cầu học sinh cho biết ý - Thay đổi hoàn toàn nước Nga nghĩa của cách mạng tháng 10 năm 1917 ở Nga đối với nước Nga và thế giới
3. HS Trình bày ý kiến - Mở ra kỉ nguyên mới: công nhân, nhân GV Nhận xét ý kiến của học sinh, bổ dân lao động, các dân tộc được giải phóng, sung làm chủ -Thay đổi cục diện thế giới, cổ vũ mạnh mẽ, để lại bài học quý báu HĐ 4: Cả lớp GV Yêu cầu học sinh cho biết hoàn cảnh, nội dung chính sách kinh tế mới, kết quả, ý nghĩa của chính sách II. Chính sách kinh tế mới và công cuộc kinh tế mới, cho học sinh quan sát khôi phục kinh tế (1921-1925) biểu đồ 1 số sản phẩm kinh tế nước 1. Chính sách kinh tế mới: Nga và rút ra nhận xét - Hoàn cảnh: 1921, nước Nga Xô Viết bước vào xây dựng đất nước trong hoàn cảnh khó khăn ( kinh tế bị tàn phá, chính trị không ổn HS Trình bày ý kiến, quan sát biểu định, lực lượng phản cách mạng chống phá) đồ và nhận xét Tháng 3-1921, thực hiện chính sách kinh tế mới - Nội dung: GV Nhận xét ý kiến của học sinh, bổ +Nông nghiệp:thay chế độ trưng thu sung lương thực thừa bằng thu thuế lương thực (nộp bằng hiện vật), nông dân được quyền sử dụng số lương thực thừa, tự do bán ra thị trường +Công nghiệp:tập trung khôi phục công nghiệp nặng, cho phép tư nhân thuê hoặc xây dựng xí nghiệp loại nhỏ có sự kiểm soát của nhà nước,khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư, kinh doanh ở Nga. Nhà nước nắm các nghành kinh tế chủ chốt, chấn chỉnh tổ chức, quản lí sản xuất công nghiệp. Chuyển sang chế độ tự hạch toán kinh tế, cải tiến tiền lương nâng cao năng suất lao động. +Thương nghiệp và tiền tệ: tự do buôn bán, mở lại chợ, đẩy ạnh liên hệ giữa thành thị và nông thôn, ban hành đồng rúp mới - Kết quả- ý nghĩa: nền kinh tế quốc dân có chuyển biến rõ rệt Là sự chuyển đổi kịp thời từ nền kinh tế do nhà nước nắm độc quyền sang nền kinh
4. tế nhiều thành phần, đặt dưới sự kiểm soát của nhà nước, nhân dân phấn khởi sản xuất, HĐ 5: Cả lớp hoàn thành công cuộc khôi phục kinh tế, để GV Yêu cầu học sinh quan sát lược lại nhiều kinh nghiệm cho các nước đồ Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết, xác định vị trí và nhận 2. Sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã xét, hoàn cảnh,chủ trương, mục đích hội chủ nghĩa Xô viết: thành lập - Đại hội lần thứ nhất các Xô Viết toàn HS quan sát lược đồ và nhận xét Liên bang (cuối tháng 12-1922) thuyên bố GV Nhận xét ý kiến của học sinh, bổ thành lập Liên bang cộng hòa xã hội chủ sung nghĩa Xô Viết (Liên Xô) - mục đích: xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội HĐ 6: Hoạt động nhóm GV yêu cầu học sinh cho biết nhiệm vụ, đường lối của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô, III. Công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã thành tựu, kết quả hội ở Liên Xô: HS trình bày ý kiến 1. Những kế hoạch 5 năm đầu tiên: Thành tựu xây dựng chủ nghĩa xã - Nhiệm vụ trọng tâm: công nghiệp hóa xã hội ở Liên Xô: hội chủ nghĩa - Công nghiệp - Đường lối: ưu tiên phát triển công nghiệp - Nông nghiệp nặng - Văn hóa-giáo dục - Thành tựu: GV Nhận xét ý kiến của học sinh, bổ +Công nghiệp: đưa Liên Xô trở thành sung cường quốc công nghiệp xã hội chủ nghĩa. Năm 1937, sản lượng công nghiệp chiếm 77,4% tổng sản phẩm quốc dân + Nông nghiệp: 93% nông hộ với >90% diện tích canh tác được đưa vào nông Nâng cao: nghiệp tập thể hóa, quy mô sản xuất lớn, cơ GV: Việt Nam đã học tập công cuộc sở vật chất kĩ thuật được cơ giới hóa xây dựng CNXH ở Liên Xô như thế +Văn hóa-giáo dục: thanh toán nạn mù chữ, nào ? xây dựng hệ thống giáo dục thống nhất, Hs trả lời phổ cập giáo dục tiểu học trong cả nước, giáo dục THCS ở thành phố +Xã hội: giai cấp bóc lột bị xóa bỏ, còn lại công nhân, nông dân tập thể, trí thức xã hội chủ nghĩa
5. -Tác động của công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô với Việt Nam trong giai đoạn xây dựng CNXH (1961-1965): HĐ 7: Cả lớp + tiến hành công nghiệp hóa XHCN (phát GV Yêu cầu học sinh cho biết những triển công nghiệp) thành tựu của Liên Xô trong quan hệ + tập thể hóa nông nghiệp . ngoại giao với các nước HS trình bày ý kiến 2. Quan hệ ngoại giao của Liên Xô: GV Nhận xét ý kiến của học sinh, bổ -Thiết lập quan hệ ngoại giao với Châu Âu, sung Châu Á, kiên trì đấu tranh trong quan hệ quốc tế, phá vỡ chính sách bao vây, cô lập về kinh tế và ngoại giao của các nước đế quốc (vd) E. Củng cố, dặn dò: 1. Củng cố phần kiến thức kỹ năng : - Tình hình nước Nga trước cách mạng? - Cách mạng dân chủ tư sản tháng 2- 1917 và Cách mạng tháng 10 Nga năm 1917? - Ý nghĩa của cách mạng tháng 10 Nga? - Nội dung, ý nghĩa chính sách kinh tế mới - Sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết - Thành tựu của công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô - Quan hệ ngoại giao của Liên Xô 2. Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học: Học sinh học bài, trả lời câu hỏi , làm BT Gv giao
6. GIÁO VIÊN Trần Thu Hương