Giáo án Giáo dục địa phương 11 - Tiết 11, Bài 7: Khái quát về danh nhân Bắc Giang - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Giáo dục địa phương 11 - Tiết 11, Bài 7: Khái quát về danh nhân Bắc Giang - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn:29/12/2023 Ngày giảng: 3/1/2024 Chủ đề 2: LỊCH SỬ BẮC GIANG Tiết 11. Bài 7. KHÁI QUÁT VỀ DANH NHÂN BẮC GIANG I.MỤC TIÊU I.MỤC TIÊU 1. Kiến thức - Nêu được một số nét chính về truyền thống khoa bảng. - Trình bày được những đóng góp của danh nhân Bắc Giang với quê hương, đất nước. 2. Năng lực – Biết cách sưu tầm, khai thác tư liệu lịch sử để tìm hiểu về danh nhân Bắc Giang qua các thời kì. 3. Phẩm chất – Thể hiện được lòng tự hào, có ý thức noi gương, nỗ lực học tập, rèn luyện để tiếp nối truyền thống hiếu học, khoa bảng của tỉnh Bắc Giang. II.THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU * Chuẩn bị của giáo viên - Hình ảnh, video một số di tích, tài liệu về danh nhân Bắc Giang. - Kế hoạch dạy học * Chuẩn bị của học sinh: tìm hiểu về các di tích lịch sử về danh nhân Bắc Giang và hoàn thành sản phẩm hoạt động nhóm. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A.HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU a. Mục tiêu: Kích thích tư duy của học sinh trong bài học. b. Nội dung: GV đưa 1 đoạn tư liệu: “Người Bắc Giang không chỉ có ý chí giữ nước, giữ quê hương, kiên cường, bất khuất mà còn giỏi trồng trọt, khéo tay nghề, thạo buôn bán, năng động và giỏi thi thư” c. Sản phẩm: Câu trả lời của Học sinh d. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu Hs đọc đoạn tư liệu và trả lời câu hỏi: Trong quá trình lịch sử, điều gì chứng tỏ người Bắc Giang đúng với những nhận định trên? - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Hs cả lớp thực hiện nhiệm vụ trong thời gian 2-3 phút - Bước 3: Báo cáo, thảo luận - Bước 4: HS bổ sung, GV nhận xét, đánh giá và tạo tình huống dẫn dắt vào bài mới. B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1. Tìm hiểu I. Truyền thống khoa bảng và danh nhân Bắc Giang
2. a. Mục tiêu: Nêu được một số nét chính về truyền thống khoa bảng của Bắc Giang b. Nội dung: Học sinh nghiên cứu tài liệu và trả lời câu hỏi - Nêu những cơ sở hình thành truyền thống khoa bảng của Bắc Giang. - Trình bày những biểu hiện về truyền thống khoa bảng ở Bắc Giang. c. Sản phẩm: - Cơ sở hình thành truyền thống khoa bảng: Bắc Giang là một vùng đất cổ, có vị trí chiến lược, là “phên dậu”, một trong “tứ trấn” trọng yếu của đất nước. Từ hậu kì thời đá cũ, người nguyên thuỷ đã sinh sống ở Bắc Giang. Tới thế kỉ X, có các dòng họ: Giáp, Thân, Dương, Hà, Lý, Quách, Đào, Hoàng, Sầm, Lều, Nguyễn, định cư trên địa bàn dọc bên các dòng sông Thương, sông Lục Nam, sông Cầu, lập nên các xóm làng trù phú. người dân Bắc Giang đã thể hiện phẩm chất tài hoa, thông minh mà vẫn khiêm nhường, lịch lãm và hình thành những truyền thống quý báu đó là: yêu nước, chống ngoại xâm, kiên cường bất khuất; có tinh thần đoàn kết tương thân, tương ái; lao động cần cù, sáng tạo; truyền thống văn hoá và hiếu học -Biểu hiện về truyền thống khoa bảng ở Bắc Giang: Truyền thống hiếu học, khoa cử của Bắc Giang được nhiều sử sách, bia đá ghi lại bởi vùng đất này đã đào tạo và đóng góp cho đất nước nhiều nhân tài. Dưới thời phong kiến, Bắc Giang có 58 người đỗ Tiến sĩ, xếp thứ 8 trong các tỉnh, thành phố có người đỗ tiến sĩ trong cả nước. Thời Lê trung hưng, vào năm Bảo Thái thứ 4 (1724), nhà nước phong kiến chính thức mở khoa thi tuyển chọn Tạo sĩ (Tiến sĩ ngạch võ), cứ ba năm mở một khoa, đến năm Cảnh Hưng thứ 46 (1785) là khoa thi cuối cùng. Cả nước đỗ tổng cộng 199 người (Tạo sĩ xuất thân 59, Đồng Tạo sĩ xuất thân 140), trong đó tỉnh Bắc Giang có 5 người thi đỗ Tạo sĩ1. Như vậy, Bắc Giang đã góp phần làm cho xứ Kinh Bắc từ lâu trở thành địa danh sản sinh ra “Một giỏ Sinh đồ, một bồ ông Cống, một đống ông Nghè, một bè Tiến sĩ, một bị Trạng nguyên, một thuyền Bảng nhãn”. d. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ cho HS: GV yêu cầu HS khai thác tài liệu, trả lời câu hỏi: - Nêu những cơ sở hình thành truyền thống khoa bảng của Bắc Giang? - Trình bày những biểu hiện về truyền thống khoa bảng ở Bắc Giang? - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ HS khai thác tư liệu, trả lời - Bước 3:Báo cáo kết quả hoạt động Học sinh trả lời Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ HS khác phân tích,nhận xét GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, sau cùng GV chốt ý
3. Hoạt động 2. Tìm hiểu II. Những đóng góp tiêu biểu của danh nhân Bắc Giang a. Mục tiêu: - Trình bày được những đóng góp của danh nhân Bắc Giang với quê hương, đất nước. b. Nội dung: Học sinh nghiên cứu tài liệu, trả lời câu hỏi c. Sản phẩm: Trình bày được những đóng góp của danh nhân Bắc Giang trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, văn hoá, giáo dục, ngoại giao, kinh tế d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động dạy-học Nội dung Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ cho HS: Trong lĩnh vực chính trị, quân sự: Có GV yêu cầu HS khai thác tài liệu, trả nhiều vị đại khoa của tỉnh Bắc Giang giữ lời: vị trí cao trong triều đình, được cử làm - Trình bày được những đóng góp của Thượng thư các bộ, tiêu biểu có Trần danh nhân Bắc Giang với quê hương, Đăng Tuyển làm đến chức Tể tướng, đất nước. Giáp Hải làm Thượng thư lục bộ, Bước 2: thực hiện nhiệm vụ Nguyễn Nghĩa Lập làm Thượng thư tứ HS khai thác tư liệu, trả lời. bộ Bước 3:Báo cáo kết quả hoạt động: Trong lĩnh vực văn hoá, giáo Học sinh trả lời, trình bày dục:Thượng thư, Tế tửu Quốc Tử Giám Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện Thân Nhân Trung; Thượng thư, Tế tửu nhiệm vụ:HS khác phân tích,nhận xét Quốc Tử Giám Nguyễn Doãn Địch; Lộc đánh giá kết quả trình bày. GV nhận Quận Công Hoàng Công Phụ (Thời Lê); xét, đánh giá, bổ sung, sau cùng GV Thượng thư lục bộ Giáp Hải (thời Mạc), chốt ý Đốc học Nguyễn Đình Tuân (thời Nguyễn), Trong lĩnh vực ngoại giao: Thượng thư Đào Sư Tích (thời Trần); Lộc Quận Công Hoàng Công Phụ (Thời Lê); Tham chính Thân Khuê, Thượng thư Thân Toàn, Thượng thư Thân Hành (thời Lê); Thượng thư Vũ Cẩn (thời Mạc); Thượng thư lục bộ Giáp Hải (thời Mạc). Trong đó có các sứ thần tài hoa, lưu danh sử sách như Thượng thư Đào Sư Tích, Thượng thư lục bộ Giáp Hải, Trong lĩnh vực kinh tế: Đại Tướng quân Nguyễn Duy Năng (thời Lê) quan tâm, chỉ đạo quá trình mở mang, phát triển nông nghiệp ở phía nam; Hán Quận công Thân Công Tài (thời Lê) chú trọng
4. việc mở đường, mở phố, dựng chợ, phát triển giao thương vùng biên ải phía bắc; Tuần phủ Nguyễn Đình Tuân (thời Nguyễn) lập xã và đưa giống chè Phú Thọ về thuần hoá tại Tân Cương (Thái Nguyên), C. Hoạt động luyện tập a. Mục tiêu: Hệ thống được các danh nhân và đóng góp của danh nhân Bắc Giang b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho học sinh hoàn thành phiếu học tập TT Tên danh Quê quán Lĩnh vực Những nhân, năm đóng góp sinh, năm tiêu biểu mất của danh nhân 1 ? ? ? ? 2 ? ? ? ? 3 ? ? ? ? c. Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ Hs hoạt động cá nhân, thực hiện yêu cầu của GV giao Bước 2: thực hiện nhiệm vụ HS thực hiện yêu cầu GV giao, hoàn thành phiếu học tập Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động HS trình bày trước lớp Bước 4; đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ HS khác phân tích, nhận xét đánh giá những kết quả của học sinh trình bày -GV nhận xét và trình bày chốt ý D. Hoạt động vận dụng a. Mục tiêu: vận dụng kiến thức, kỹ năng đã có để thực hiện nhiệm vụ được giao. Thông qua đó HS rèn luyện khả năng tìm kiếm, tiếp cận và xử lý thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, góp phần hình thành và phát triển năng lực tự tìm hiểu về lịch sử - văn hoá tỉnh Bắc Giang b. Nội dụng: GV giao nhiệm vụ cho HS
5. 1. Sưu tập tranh, ảnh, phim, tư liệu về một trong các danh nhân tiêu biểu của Bắc Giang. 2. Viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về truyền thống khoa bảng ở Bắc Giang. c. Sản phẩm: bài làm và sản phẩm đã hoàn thành theo yêu cầu của GV d. Tổ chức thực hiện: GV giao cho HS tự thực hiện khi về nhà GIÁO VIÊN Ngày 1-1-2024 Trần Thu Hương