Giáo án Lịch sử 12 - Chủ đề 13: Việt Nam từ năm 1930 đến năm 1945 (Tiếp) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 12 - Chủ đề 13: Việt Nam từ năm 1930 đến năm 1945 (Tiếp) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Soạn ngày: 12 - 1 - 2024 Giảng ngày: 16 - 1 - 2024 ÔN TẬP LỊCH SỬ VIỆT NAM (1919-2000) Chủ đề 13 VIỆT NAM TỪ NĂM 1930 ĐẾN NĂM 1945 (tiếp) A. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Kiến thức: Nêu được tình hình chính trị, kinh tế - xã hội Việt Nam trong những năm 1939 – 1945. Trình bày được sự chuyển hướng tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VI (11 - 1939), sự hoàn chỉnh chỉ đạo chiến lược ở Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VIII (5-1941) - Công cuộc chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. - Khởi nghĩa từng phần diễn ra từ 3- 8/1945 - Diễn biến của Tổng khởi nghãi tháng Tám. - Nước Việt Nam DCCH được thành lập - Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử . bài học kinh nghiệm của CMT8 năm 1945. 2. Năng lực Hình thành năng lực tự học; năng lực tái hiện sự kiện, nhân vật lịch sử; năng lực xác định, giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng tác động giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử với nhau. Củng cố kĩ năng phân tích, kĩ năng sử dụng sách giáo khoa, tài liệu tham khảo để nhận thức, đánh giá sự kiện lịch sử. 3. Phẩm chất Giáo dục cho học sinh niềm tin vào Đảng cộng sản trong sự nghiệp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, niềm tin vào sức mạnh của quần chúng nhân dân. B. CHUẨN BỊ 1. Giáo viên. - Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo theo các chuyên đề, Lịch sử Việt Nam tập III , sách giáo viên lớp 12 . 2. Học sinh Ôn tập Lịch sử 12, phần 2. Lịch sử Việt Nam (1919-2000), chương I. Việt Nam từ 1930-1945, bài 16 C. PHƯƠNG PHÁP. - Sử dụng phương pháp hệ thống, phân tích, phát vấn, so sánh,liên hệ thực tế D. TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
2. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. TÌNH HÌNH VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939-1945 Hoạt động : cá nhân 1. Tình hình chính trị - 9/1939, CTTG II bùng nổ. Pháp đầu hàng - GV yêu cầu HS cho biết tình hình Đức. chính trị thế giới và trong nước trong - Ở ĐD,Pháp đã thực hiện nhiều chính sách 1939-1945? nhằm vơ vét bóc lột. - Cuối 9/1940, Quân Nhật tiến vào miền Bắc VN. Pháp ở ĐD đầu hàng. - 9/3/1945 Nhật đảo chính Pháp.Các đảng phái chính trị tăng cường hoạt động. -PV: sự câu kết giữa P-N để bóc lột, 2. Tình hình kinh tế- xã hội vơ vét nhân dân ta thể hiện như thế - Thực dân Pháp thực hiện chính sách kinh nào ?Hậu quả? tế chỉ huy : tăng thuế cũ, đặtj thuế mới. - Phát xít Nhật buộc Pháp nộp khoản tiền -HS trả lời lớn và xuất sang Nhật than, sắt , cao su.. -GV củng cố - Hậu quả: sgk II. PHONG TRÀO GẢI PHÓNG DÂN TỘC TỪ THÁNG 9/1939 ĐẾN THÁNG Hoạt động: cá nhân 3/1945 1. Hội nghị Ban chấp hành TWĐCSĐD -Giáo viên: yêu cầu học sinh so sánh tháng 11/1939. giữa 2 HN BCH TU T11/1939 và Hội a. Hoàn cảnh: nghị BCH TU T5/1941: - Tháng 11/1939, Hội nghị Ban Chấp hành Nội dung Hội nghị Hội nghị Trung ương Đảng triệu tập. BCH TU BCH b. Nội dung hội nghị: T11/193 TU - Xác định nhiệm vụ , mục tiêu trước mắt: 9 T5/1941 đánh đổ đế quốc và tay sai... Hoàn cảnh - Tạm gác khẩu hiệu CMRĐ đề ra khẩu Nội Kẻ thù hiệu tịch thu ruộng đất của đế quốc... dung - Về mục tiêu phương pháp đấu tranh: + HN Nhiệm Chuyển từ đấu tranh đòi dân sinh dân chủ vụ sang đánh đổ đế quốc và tay sai. + Từ hoạt động hợp pháp nửa hợp pháp sang hoạt động bí mật . +Chủ trương thành lập MTDTTNPDĐD
3. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Khẩu thay cho MTDCDD. hiệu c. Ý nghĩa: sgk Phương pháp Mặt trận Ý nghĩa PV: Tại sao hội nghị BCH TW Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 11-1939 lại diễn ra? PV: Cách xác định nhiệm vụ trong hội 2. Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành nghị BCH TW ĐCS Đông Dương Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 11-1939 có gì khác so với hội (5/1941) - Hoàn cảnh: nghị tháng 7-1936 ? - Nội dung của Hội nghị : PV: Khẩu hiệu cách mạng thay đổi có + Khẳng định nhiệm vụ chủ yếu trước mắt của cách mạng Việt Nam là giải phóng dân ý nghĩa gì ? tộc. + Tiếp tục tạm gác khẩu hiệu PV: Hội nghị BCH TW ĐCS Đông + Chủ thành lập mặt trận Việt Nam độc lập Dương tháng 11-1939 có ý nghĩa như Đồng minh (Việt Minh). thế nào? + Xác định hình thức của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền là đi từ khởi nghĩa từng PPV: Tại sao lại đặt nhiệm vụ giải phóng phần lên tổng khởi nghĩa. + Coi chuẩn bị khởi nghĩa là nhiệm vụ dân tộc lên hàng đầu? trung tâm của toàn Đảng, toàn dân. PV: Ý nghĩa chủ trương giải phóng dân - Ý nghĩa tộc trong phạm vi từng nước Đông Dương ? PV: Tại sao lúc này Đảng đề ra chủ trương của khởi nghĩa vũ trang ? PV: Tại sao nói hội nghị lần 8 BCH 3.Quá trình chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa TW Đảng cộng sản Đông Dương giành chính quyền: Thời gian Hoạt động chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền
4. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt (5/1941) hoàn chỉnh sự chuyển hướng 11-1940 Bắc Sơn –Võ Nhai thành chiến lược của Đảng? căn cứ địa CM 1941 Thành lập Trung đội cứu quốc quân I - HS trình bày và trả lời câu hỏi 7-1941->2- Cứu quốc quân phát động -GV củng cố 1942 ctranh du kích 8 tháng 1 Trung đội Cứu quốc quân /91941 II 1941 Nguyễn Ái Quốc chọn Cao Hoạt động: cá nhân Bằng làm căn cứ địa Cuối 1941 Thành lập đội tự vệ vũ -Giáo viên: yêu cầu học sinh hệ thống trang, mở lớp huấn luyện các sự kiện chính về quá trình chuẩn bị chính trị, quân sự, biên tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền soạn tài liệu đánh du kích 1942 Khắp Cao Bằng có hội Cứu -HS thực hiện yêu cầu quốc, thành lập UB Việt - GV củng cố Minh tỉnh Cao Bằn , UB VM lâm thời liên tỉnh Cao- Bắc-Lạng 1943 Đảng đề ra bản Đề cương văn hoá Việt Nam. 25->28-2- BTV TƯ Đảng họp vạch kế 1943 hoạch cụ thể chuẩn bị toàn diện kn vũ trang 1943 Ban Việt Minh liên tỉnh Cao Bắc Lạng lập ra 19 ban “Xung phong Nam tiến” 1944, Đảng dân chủ VN và Hội văn hóa cứu quốc VN thành lập 25/2/1944 Trung đội Cứu quốc quân III ra đời 7/5/1944 Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị “Sửa soạn khởi nghĩa” 10/8/1944) kêu gọi nhân dân “Sắm vũ khí đuổi thù chung 22/12/1944 Đội Việt Nam Tuyên truyề
5. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt giải phóng quân được thành lập. 15 đến ngày Ban Thường vụ Trung 20/4/1945 ương Đảng triệu tập Hội nghị Quân sự cách mạng Bắc Kì. 16/4/1945 Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị thành lập Uỷ ban Dân tộc giải phóng Việt Nam 15/5/1945 Việt Nam Cứu quốc quân và Vi t Nam Tuyên truyền giải phóng quân thống nhất thành Việt Nam giải phóng quân 5-1945 Tân Trào thành trung tâm chỉ đạo cách mạng cả nước 4/6/1945 Khu giải phóng Việt Bắc được thành lập. III. Khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền: 1. Khởi nghĩa từng phần (từ tháng 3 đến giữa tháng 8/1945) a. Hoàn cảnh lịch sử: b. Chủ trương của Đảng - 12/3/1945: Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị “Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” - Nội dung chỉ thị : + Kẻ thù chính trước mắt là: phát xít Nhật Hoạt động : cá nhân + Khẩu hiệu: “Đánh đuổi Pháp Nhật” + Hình thức đấu tranh: từ bất hợp tác, bãi
6. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt - GV yêu cầu học sinh trả lời các câu công,bãi thị đến biểu tình hỏi: + Quyết định “phát động một cao trào 1.Vì sao Nhật đảo chính Pháp? Tại sao kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ làm tiền đề thực dân pháp nhanh chóng đầu hàng? . 2.Đảng ta có chủ trương gì sau vụ Nhật - Khởi nghĩa từng phần dâng lên ở nhiều nơi đảo chính Pháp? - Tác dụng: 3.Cao trào kháng nhật cứu nước đã - Qua cao trào lực lượng chính trị vũ trang diễn ra như thế nào? Tác dụng? cả nước phát triển mạnh tạo thời cơ cho tổng khởi nghĩa mau chín muồi. -HS trả lời - Là cuộc tập dượt lớn có tác dụng chuẩn - GV nhận xét và củng cố bị trực tiếp cho tổng khởi nghĩa thắng lợi. - Là bước phát triển nhảy vọt,là tiền đề để nhân dân ta chớp thời cơ đưa cuộc khởi nghĩa tháng Tám giành thắng lợi nhanh chóng ít đổ máu. 3. Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945: a. Nhật đầu hàng Đồng minh, lệnh Tổng khởi nghĩa được ban bố: - Đầu tháng 8/1945: quân Đồng minh tiến công mạnh mẽ quân Nhật ở châu Á, Thái Bình Dương - 8/8/1945: Liên Xô tuyên chiến với Nhật - 15/8/1945: Nhật đầu hàng Đồng minh không điều kiện. Nhật và chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang. Điều kiện thuận lợi cho Tổng khởi nghĩa đã đến. - 13/8/1945: Trung ương Đảng và Tổng bộ
7. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Việt Minh thành lập Uỷ ban khởi nghĩa toàn Hoạt động : cá nhân quốc, ra quân lệnh số 1, phát lệnh Tổng -Giáo viên PV: thế nào là thời cơ cách khởi nghĩa trong cả nước mạng? - 14 đến ngày 15/8/1945: Hội nghị toàn PV: Xác định kẻ thù chính của dân tộc quốc của Đảng họp ở Tân Trào. Việt Nam sau ngày 9/3/1945? Khi nào - 16 đến ngày 17/8/1945: Đại hội Quốc dân chúng thực sự suy yếu? triệu tập ở Tân Trào tán thành chủ trương PV: Nêu nhận xét về thời cơ của cách Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách mạng Việt Nam? của Việt Minh, cử Uỷ ban Dân tộc giải PV: Ý nghĩa của thắng lợi tại Hà Nội, phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ Huế, Sài Gòn với tổng khởi nghĩa? tịch. =>: Thắng lợi tại Hà Nội, Huế, Sài Gòn đã thúc đẩy tổng khởi nghĩa b. Diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa: diễn ra nhanh chóng trong cả nước. - Từ 14/8/1945, một số địa phương căn cứ vào tình hình cụ thể và vận dụng “Chỉ thị -HS: trả lời. Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của -GV củng cố chúng ta” đã khởi nghĩa giành chính quyền. - Chiều 16/8/1945:một đơn vị giải phóng quân do Võ Nguyên Giáp chỉ huy, từ Tân Trào tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên. - 18/8/1945: nhân dân Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam giành được chính quyền sớm nhất cả nước. - Ở Hà Nội, chiều 17/8 quần chúng tổ chức mít tinh tại Nhà hát lớn; thực hiện quyết định của Uỷ ban khởi nghĩa, tối 19/8 cuộc khởi nghĩa giành thắng lợi - Ở Huế, 23/8 khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân. Ngày 25/8 giành chính
8. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt quyền ở Sài Gòn. - 28/8/1945: cuộc Tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi trong cả nước. - Chiều 30/8, Vua Bảo Đại thoái vị,chế độ phong kiến sụp đổ. IV. Nước Việt Nam dân chủ Cộng hoà được thành lập (2/9/1945): - 25/8/1945:Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng và Uỷ ban Dân tộc Giải phóng dân tộc Việt Nam về Hà Nội. - 28/8/1945:Uỷ ban dân tộc giải phóng dân tộc Việt Nam cải tổ thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ Cộng hoà. - 2/9/1945:Quảng trường Ba Đình lịch sử,Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà V. Nguyên nhân thắng lợi,ý nghĩa lịch sử Hoạt động : cá nhân và bài học kinh nghiệm của cách mạng - GV yêu cầu học sinh cho biết: tháng Tám năm 1945: 1. Hoàn cảnh lịch sử của bản Tuyên 1. Nguyên nhân thắng lợi: ngôn độc lập? * Nguyên nhân chủ quan: 2. Nội dung chính của bản Tuyên ngôn - Truyền thống yêu nước nồng nàn, đấu độc lập? tranh kiên cường bất khuất của dân tộc Việt 3. Ý nghĩa của bản Tuyên ngôn độc Nam lập? - Đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng -Học sinh trả lời Cộng sản Đông Dương, đứng đầu là Chủ
9. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt - GV nhận xét và củng cố tịch Hồ Chí Minh. + Quá trình chuẩn bị lâu dài, chu đáo, rút kinh nghiệm qua đấu tranh, chớp đúng thời cơ. + Trong những ngày khởi nghĩa toàn Đảng, toàn dân quyết tâm cao. Các cấp bộ đảng chỉ đạo linh hoạt sáng tạo. Hoạt động : cá nhân * Nguyên nhân khách quan: -Giáo viên yêu cầu học sinh trình bày: - Thắng lợi của Hồng quân Liên Xô và các 1. Nguyên nhân thắng lợi của Cách lực lượng dân chủ chống phát xít đã tạo thời mạng tháng Tám năm 1945. cơ để nhân dân đứng lên Tổng khởi nghĩa 2. Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945. 2. Ý nghĩa lịch sử: 3. Bài học kinh nghiệm của Cách mạng - Mở ra bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tháng Tám năm 1945. tộc, phá tan xiềng xích nô lệ của Pháp Nhật, 4. Xác định nguyên nhân quyết định lật nhào ngai vàng phong kiến, lập nên nước nhất đưa đến thành công của cách Việt Nam dân chủ Cộng hoà. mạng tháng Tám năm 1945? - Đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Việt Nam, mở đầu kỷ nguyên mới của dân tộc: độc lập, tự do, nhân dân -Học sinh trả lời lao động nắm chính quyền, giải phóng dân - GV nhận xét và củng cố tộc gắn liền với gải phóng dân tộc - Góp phần làm suy yếu của chủ nghĩa đế quốc, góp phần các dân tộc thuộc đia đấu tranh tự giải phóng” 3. Bài học kinh nghiệm: - Phải có đường lối đúng đắn, trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lê Nin vào
10. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt thực tiễn Việt Nam - Phải tập hợp các lực lượng yêu nước rộng rãi trên cơ sở khối liên minh công nông - Phải biết kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, tiến hành khởi nghĩa từng phần, chớp thời cơ Tổng khởi nghĩa. E. CỦNG CỐ, DẶN DÒ 1. Củng cố: Nêu được tình hình chính trị, kinh tế - xã hội Việt Nam trong những năm 1939 – 1945. Trình bày được sự chuyển hướng tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VI (11 - 1939), sự hoàn chỉnh chỉ đạo chiến lược ở Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VIII (5-1941) - Công cuộc chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. - Khởi nghĩa từng phần diễn ra từ 3- 8/1945 - Diễn biến của Tổng khởi nghãi tháng Tám. - Nước Việt Nam DCCH được thành lập - Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử . bài học kinh nghiệm của CMT8 năm 1945. 2. Bài tập: Học sinh ôn tập, làm bài tập theo yêu cầu của gv GIÁO VIÊN Ngày 13-1-2024 Trần Thu Hương