Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 12, Bài 10: Cách mạng khoa học, công nghệ và xu thế toàn câu hóa nửa sau thế kỉ XX - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 12, Bài 10: Cách mạng khoa học, công nghệ và xu thế toàn câu hóa nửa sau thế kỉ XX - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn: 12/10 /2023 Ngày giảng: 16/ 10 /2023 Chủ đề 6: CÁCH MẠNG KHOA HỌC- CÔNG NGHỆ VÀ XU THẾ TOÀN CẦU HÓA. Tiết 12- Bài 10: CÁCH MẠNG KHOA HỌC- CÔNG NGHỆ VÀ XU THẾ TOÀN CẦU HÓA NỬA SAU THẾ KỈ XX. I. Mục đích, yêu cầu 1. Kiến thức Cuộc cách mạng khoa học – công nghệ. Xu thế Toàn cầu hóa là hệ quả tất yếu của cách mạng khoa học- công nghệ và là xu thế chủ đạo của thế giới ngày nay. 2. Năng lực: Rèn luyện cho học sinh kĩ năng phân tích, so sánh, liên hệ. Năng lực tự học; năng lực vận dụng, liên hệ kiến thức giải quyết vấn đề thực tiễn 3. Phẩm chất: Giáo dục cho học sinh thấy tầm quan trọng của cách mạng khoa học- công nghệ đối với sự phát triển của loài người. Từ đó nhận thức tuổi trẻ Việt Nam ngày ngay phải cố gắng trong học tập và rèn luyện, có ý chí và hoài bão vươn lên để trở thành những con người được đào tạo có chất lượng, đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Chuẩn bị của giáo viên Thiết bị dạy học: video, tranh ảnh về cuộc cách mạng khoa học- công nghệ Học liệu: Lịch sử thế giới hiện đại, sách giáo khoa lịch sử lớp 12, sách giáo viên lịch sử lớp 12 2. Chuẩn bị của học sinh Sách giáo khoa và đọc trước nội dung bài mới. Sưu tầm tư liệu về cách mạng khoa học- công nghệ. III.Tiến trình dạy học * Ổn định tổ chức lớp 1. HOẠT ĐỘNG 1: Mở đầu, giao nhiệm vụ a. Mục đích Với việc cho học sinh xem đoạn phim tư liệu về cuộc cách mạng 4.0 của Đài truyền hình Việt Nam. Học sinh có thể biết được những thành tựu của cách mạng khoa học công nghệ đang được sử dụng phổ biến trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, các em chưa thể biết những nét cơ bản về cuộc cách mạng khoa học- công nghệ và ảnh hưởng to lớn của nó đến sự phát triển của thế giới? Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh, từ đoạn phim tư liệu hãy cho biết
2. 1. Vai trò cả khoa học- công nghệ trong cuộc sống của con người? 2. Kể tên những thành tựu khoa học- công nghệ trong cộc sống? 3. Nêu những hiểu biết của em về cuộc cách mạng 4.0? c. Sản phẩm Một trong những thay đổi lớn lao của tình hình thế giới ở thế kỉ XX chính là diễn ra cuộc cách mạng khoa học- công nghệ. Trải qua hơn một nửa thế kỉ, cuộc cách mạng này đã tác động như thế nào đến cuộc sống của con người và tình hình thế giới? d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân, giáo viên quan sát và hỗ trợ. Giáo viên yêu cầu 2- 3 học sinh có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, giáo viên lựa chọn 01 sản phẩm để làm tình huống kết nối vào bài mới. 2. HOẠT ĐỘNG 2: HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC I. Cuộc cách mạng khoa học –công nghệ . a. Mục đích Nguồn gốc, đặc điểm, các giai đoạn phát triển của cuộc cách mạng khoa học công nghệ Tác động của cách mạng khoa học công nghệ với cuộc sống con người b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: đọc thông tin SGK kết hợp quan sát hình ảnh, thảo luận về các vấn đề sau: 1. Nguồn gốc của phát minh khoa học? 2. Nguồn gốc, đặc điểm, các giai đoạn của cuộc cách mạng khoa hoc- kĩ thuật hiện đại? c. Sản phẩm
3. Nguồn gốc sâu xa của những phát minh khoa học là đều bắt đầu từ nhu cầu cuộc sống của con người, phục vụ cho con người. Cuộc cách mạng khoa học -công nghệ được bắt đầu từ những năm 40 của thế kỉ XX, khởi đầu từ mĩ. Nguồn gốc: - Xuất phát từ nhu cầu vật chất và tinh thần ngày càng cao của con người - Trong chiến tranh thế giới các bên tham chiến đều muốn mình chiến thắng nên đầu tư vào khoa học - Sau chiến tranh thế giới, trong bối cảnh bùng nổ dân số, ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, khoa học càng phát triển. Tiền đề của cuộc cách mạng hoa học- công nghệ là những thành tựu khoa học cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. Đặc điểm của cuộc cách mạng khoa học- công nghệ: - Khoa học thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Khoa học gắn liền với kĩ thuật, mọi phát minh kĩ thuật đều bắt nguồn từ nghiên cứu khoa học: Khoa học đi trước ở đường cho kĩ thuật đến lượt mình kĩ thuật đi trước mở đường cho sản xuất. - Thời gian từ phát minh khoa học đến ứng dụng vào sản xuất được rút ngắn. - Hiệu quả nghiên cứu khoa học ngày càng cao Các giai đoạn: - Từ những năm 40- nửa đầu những năm 70 diễn ra trên lĩnh vực khoa học kĩ thuật. - Từ sau cuộc khủng hoảng năng lượng 1973 đến nay diễn ra chủ yếu trên lĩnh vực công nghệ ( máy tính điện tử (thế hệ thứ 3), vật liệu mới, năng lượng mới, công nghệ sinh học, tin học) (sgk, tr 67) d. Cách thức thực hiện: Học sinh tiến hành hoạt động cặp đôi. Trong quá trình học sinh làm việc, giáo viên chú ý đến các học sinh để có gợi ý hoặc trợ giúp học sinh khi các em gặp khó khăn. Sau khi đàm thoại ở cặp đôi, giáo viên gọi bất kì 1 -2 học sinh phát biểu ý kiến, các học sinh khác lắng nghe, sau đó phản biện, bổ sung, chỉnh sửa cho hoàn chỉnh. GV nhận xét, tổng kết Mục I. 2. Những thành tựu tiêu biểu (Hướng dẫn HS tự học) II. Xu thế toàn cầu hóa và ảnh hưởng của nó. a. Mục đích Những kiến thức cơ bản về xu thế toàn cầu hóa: là xu thế tất yếu, bản chất của toàn cầu hóa, biểu hiện của xu thế toàn cầu hóa, tác động của xu thế toàn cầu hóa Ảnh hưởng của xu thế toàn cầu hóa với Việt Nam. b. Nội dung Giáo viên cho học sinh xem đoạn phim tư liệu về xu thế toàn cầu hóa, đọc thông tin SGK, trang 69,70 Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh hoạt động cá nhân thảo luận về các vấn đề sau: 1. Nêu hiểu biết của em về toàn cầu hóa? Ví dụ. 2. Tác động của xu thế toàn cầu hóa đến các quốc gia, dân tộc? c. Sản phẩm Toàn cầu hóa xuất hiện trong những năm 80 của thế kỉ XX và phát triển sau chiến tranh lạnh chấm dứt, là hệ quả quan trọng của cách mạng kkhoa học-công nghệ
4. - Toàn cầu hóa là quá trình tăng lên mạnh mẽ những mối liên hệ, những ảnh hưởng tác động lẫn nhau của các quốc gia, khu vực, dân tộc trên thế giới - Biểu hiện của toàn cầu hóa : + Sự phát triển nhanh chóng của thương mại quốc tế. (sgk, tr69) + Sự phát triển to lớn của các công ty xuyên quốc gia. (sgk, tr69) + Sự sáp nhập của các công ty thành những tập đoàn lớn. (sgk, tr69) + Sự ra đời của các tổ chức liên kết kinh tế, thương mại, tài chính quốc tế và khu vực (sgk, tr69), vai trò ?: => Bản chất của toàn cầu hóa bắt đầu từ kinh tế : kết quả của quá trính tăng tiến của lực lượng sx, là xu thế khách quan, thực tế ko thể đảo ngc, Tác động tích cực của xu thế toàn cầu hóa : (sgk, tr70) - mang lại sự tăng trưởng kinh tế cao - Tăng cường sự canh tranh - Tăng cường sự giao lưu văn hóa, giáo dục, khoa học kĩ thuật... Hạn chế của xu thế toàn cầu hóa : (sgk, tr70) - Khoét sâu thêm sự bất công xã hội và hố ngăn cách giàu- nghèo càng lớn. - Là cho mọi hoạt động và đời sống con người ngày càng kém an toàn hơn - Nguy cớ đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc và độc lập chủ quyền của các quốc gia. => Toàn cầu hóa vừa là thời cơ vừa là thách thức đối với mỗi quốc gia, dân tộc. (tác động tới VN) d. Cách thức thực hiện : Học sinh tiến hành hoạt động cặp đôi. Trong quá trình học sinh làm việc, giáo viên chú ý đến các học sinh để có gợi ý hoặc trợ giúp học sinh khi các em gặp khó khăn. Sau khi đàm thoại ở cặp đôi, giáo viên gọi bất kì 1 -2 học sinh phát biểu ý kiến, các học sinh khác lắng nghe, sau đó phản biện, bổ sung, chỉnh sửa cho hoàn chỉnh. GV nhận xét, tổng kết 3. HOẠT ĐỘNG 3: HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục đích Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới học sinh đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức, ý nghĩa của những thành tựu khoa học- kĩ thuật, xu thế toàn cầu hóa. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: học sinh hoạt động cá nhân. Hoạt động cả lớp, thảo luận về vấn đề Tại sao Toàn cầu hóa là xu thế tất yếu không thể đảo ngược? Vừa là thời cơ vừa là thách thức đối với mỗi quốc gia đang phát triển? c. Sản phẩm Toàn cầu hóa là xu thế tất yếu không thể đảo ngược vì nó là kết quả của quá trình vận động lịch sử. Thời cơ - Các quốc gia ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển lấy kinh tế làm trọng điểm. - Các nước đang phát triển có thể khai thác các nguồn vốn, kỉ thuật công nghệ và kinh nghiệm quản lí bên ngoài, nhất là KH-KT để có thể “đi tắt đón đầu” rút ngắn thời gian xây dựng và phát triển đất nước.
5. Thách thức. Phần lớn các nước đang phát triển đều từ điểm xuất phát thấp về kinh tế, trình độ dân trí thấp, hạn chế về nguồn nhân lực chất lượng cao. Các nước phát triển cần nhận thức đầy đủ tính tất yếu của toàn cầu hóa để tìm kiếm con đường, cách thức hợp lí nhất trong quá trình hội nhập quốc tế. Hạn chế tới mức thấp nhất những rủi ro, bất lợi và cả những sai lầm để có những bước đi thích hợp, kịp thời. Sự cạnh tranh quyết liệt của thị trường thế giới và các quan hệ kinh tế quốc tế còn nhiều bất bình đẳng, gây nhiều thiệt hại đối với các nước đang phát triển.Vấn đề sử dụng có hiệu quả nguồn vốn vay nợ. Vấn đề giữ gìn, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại... d. Cách thức thực hiện: Học sinh tiến hành hoạt động nhóm. Trong quá trình học sinh làm việc, giáo viên chú ý đến các học sinh để có gợi ý hoặc trợ giúp học sinh khi các em gặp khó khăn., các học sinh khác lắng nghe, sau đó phản biện, bổ sung, chỉnh sửa cho hoàn chỉnh. GV nhận xét, tổng kết 4 . HOẠT ĐỘNG 4: HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục đích Nhằm vận dụng kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh : Cuộc cách mạng khoa học- kĩ thuật có vai trò quan trọng thế nào đối với sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa nền kinh tế nước ta ? Vì sao ? c. Sản phẩm Học sinh trao đổi sưu tầm tư liệu tác động của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật đến quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội nước ta. d. Cách thức thực hiện. Học sinh làm bài tập ở nhà. Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh - Tìm hiểu về phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam 1919-1925 GIÁO VIÊN Ngày 14-10-2023 Trần Thu Hương