Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 13, Bài 12: Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 13, Bài 12: Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn: 12/10/2023 Ngày giảng: 19/10/2023 Phần hai: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 2000 Chủ đề 7: VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1930. Tiết 13- Bài 12. PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM (1919-1925)-tiết 1 I. Mục tiêu bài học 1. Kiến thức Chính sách khai thác thuộc địa lần 2 của Pháp tại Đông Dương và tác động của cuộc khai thác thuộc địa đến kinh tế, xã hội Việt Nam. 2. Năng lực Năng lực tự học, năng lực thông qua sử dụng ngôn ngữ lịch sử thể hiện chính kiến của mình về các vấn đề lịch sử. Rèn luyện cho học sinh kĩ năng phân tích, nhận xét, so sánh, làm việc với sgk. 3. Phẩm chất Giáo dục cho học sinh tinh thần yêu nước và thấy được vai trò của các giai cấp trong xã hội Việt Nam. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Chuẩn bị của giáo viên Thiết bị dạy học: Lược đồ Việt Nam, tranh ảnh liên quan, máy tính kết nối tivi. Học liệu: Lịch sử Việt Nam tập III, sách giáo khoa lịch sử lớp 12, sách giáo viên lịch sử lớp 12, tài liệu tham khảo... 2. Chuẩn bị của học sinh Sgk và đọc trước nội dung bài mới. Sưu tầm tranh ảnh và tư liệu về cuộc khai thác thuộc địa lần II III. Tổ chức các hoạt động dạy- học. * Ổn định tổ chức lớp. 1. HOẠT ĐỘNG 1: HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU a. Mục đích Với việc học sinh làm bài tập nối các sự kiện với các mốc thời gian tương ứng, các em nhớ lại những nét chính của lịch sử dân tộc từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX về phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân ta. Tuy nhiên, nhưng các em chưa có thể biết đầy đủ và chi tiết sự phát triển của phong trào đấu tranh của nhân dân ta từ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đã có sự kế thừa và phát triển hơn. Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh. Cụ thể như sau Hãy chỉ ra mối liên hệ đúng giữa thời gian và sự kiện. Thời gian Sự kiện 1. 1858 a. Hiệp ước Pa-tơ-nốt 2. 1884 b. Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất.
2. 3. 1885-1896 c. Pháp xâm lược Việt Nam 4. 1897-1914 d. Phong trào Cần vương c. Sản phẩm Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần hai đã tạo ra những chuyển biến trong kinh tế, xã hội, văn hoá, giáo dục. Những chuyển biến đó đã tác động vào phong trào đấu tranh của nhân dân ta từ năm 1919-1925 và tạo ra bước phát triển mới của phong trào. Để hiểu rõ hơn những bước phát triển đó chúng ta cùng tìm hiểu bài 12. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động theo cặp đôi để hoàn thành. sản phẩm của mình. Giáo viên mời 1 học sinh trình bày tạo tình huống kết nối bài học. 2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC I. Chương trình khai thác thuộc địa của TD Pháp ở Việt Nam. 1. Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp a. Mục đích Những nét chính của chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của Pháp tại Đông Dương chủ yếu là Việt Nam. Điểm mới trong chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy đọc thông tin mục I. 1 SGK trang 76, 77 kết hợp với tư liệu lịch sử để thảo luận về Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của Pháp dựa trên các gợi ý: - Hoàn cảnh lịch sử Pháp tiến hành chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai. - Chính sách khai thác của Pháp. - Điểm mới trong các chính sách đó. c. Sản phẩm * Hoàn cảnh lịch sử - Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất Pháp bị thiệt hại nặng nề về sức người và sức của. - Năm 1917 cách mạng tháng Mười Nga thành công gây ra những khó khăn không nhỏ đến tình hình nước Pháp. - Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, trật tự Vecxai-oasinhtơn được thiết lập có lợi cho các nước thắng trận trong đó có Pháp. =>Trong bối cảnh đó Pháp đã tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần hai ở Đông Dương. - Thời gian: từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất đến trước khủng hoảng kinh tế 1929-1933. - Mục đích: Bù đắp thiệt hại sau chiến tranh để phát triển kinh tế. Khôi phục lại địa vị của Pháp trong thế giới tư bản. * Nội dung - Pháp tăng cường đầu tư vốn với tốc độ nhanh, qui mô lớn từ 248,9 triệu năm 1924 Phăng tăng lên 4 tỉ Phăng năm 1929. - Trong nông nghiệp vốn tập trung đẩy mạnh cướp đất lập đồn điền nhất là đồn điền cao su. - Trong công nghiệp coi trọng việc khai thác mỏ, ngoài ra mở mang một số ngành nghề chế biến như muối, say xát...
3. - Thương nghiệp có sự phát triển nhưng do thực dân Pháp nắm độc quyền - Giao thông vận tải được phát triển đô thị được mở rộng. - Tăng thuế để tăng ngân sách Đông Dương. Ngân hàng Đông Dương nắm trọn quyền chỉ huy kinh tế Đông Dương: phát hành tiền,cho vay lãi. * Nhận xét - Pháp hạn chế phát triển ngành công nghiệp nặng. - Những chính sách đó chỉ nhằm vơ vét, khai thác, bóc lột tài nguyên và sức lao động của nhân dân ta để phục vụ cho lợi ích của Pháp. Nên đã kìm hãm sự phát tển của kinh tế nước nhà. - Điểm mới trong cuộc khai thác thuộc địa lần hai: + Đầu tư vốn với tốc độ nhanh và qui mô lớn + Hướng đầu tư chủ yếu vào nông nghiệp và công nghiệp. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động theo 4 nhóm đã được thiết lập từ tiết học trước trao đổi thực hiện theo yêu cầu của giáo viên Giáo viên yêu cầu thư kí của các nhóm trưng bày sản phẩm của nhóm mình, 4 nhóm trưởng báo cáo về kết quả tương tác và ý thức của các thành viên trong nhóm. Giáo viên yêu cầu 1 học sinh trình bày sản phẩm của nhóm mình, học sinh trong lớp chú ý lắng nghe, trao đổi, bổ sung. Giáo viên trao đổi với học sinh trong lớp bằng việc thực hiện phương pháp pháp vấn tích cực PV: Cuộc khai thác thuộc địa lần hai diễn ra trong hoàn cảnh lịch sử có gì thuận lợi và khó khăn với Pháp? Gợi ý các sự kiện - Chiến tranh thế giới thứ nhất. - Cách mạng tháng Mười Nga. - Trật tự Vecxai- Osinhton. PV: Tại sao trong cuộc khai thác lần hai của Pháp đầu tư chủ yếu vào Việt Nam? Gợi ý Tiềm năng và vị trí của Việt Nam. Tình hình Việt Nam sau phong trào Cần vương. PV: Tại sao trong cuộc khai thác thuộc địa lần hai Pháp đầu tư chủ yếu và đồn điền cao su và khai thác than? Gợi ý - Tiềm năng của Việt Nam. - Giá trị của sản phẩm. 2. Chính sách chính trị, văn hóa, giáo dục của thực dân Pháp (HS tự đọc) 3. Những chuyển biến mới về kinh tế và giai cấp xã hội Việt Nam. a. Mục đích: Tìm hiểu Những chuyển biến trong kinh tế Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất Những chuyển biến trong xã hội Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh. đọc thông tin mục 3 SGK trang 77, 78, 79 và thảo luận về các vấn đề sau 1. Những điểm mới của nền kinh tế Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất?
4. 2. Sự chuyển biến của các giai cấp Việt Nam dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai? 3. Chỉ ra những mâu thuẫn trong xã hội Việt Nam? Mâu thuẫn nào là cơ bản nhất? c. Sản phẩm * Về kinh tế - Khi Pháp đầu tư vốn và kĩ thuật tạo điều kiện cho kinh tế Đông Dương có phần phát triển: + Kinh tế hàng hóa ngày càng phát triển góp phần là tan dã nền kinh tế phong kiến tự cung tự cấp + Hình thành nhiều trung tâm kinh tế- công nghiệp: Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định. + Tư sản Việt Nam có điều kiện vươn lên phát triển kinh tế. - Do chính sách kìm hãm và vơ vét mà nền kinh tế Việt Nam phát triển mất cân đối, lạc hậu, mang nặng tính lệ thuộc vào kinh tế Pháp. * Xã hội: các giai cấp ở Việt Nam có những chuyển biến mới - Giai cấp địa chủ: tiếp tục phõn hoá một bộ phận trung, tiểu địa chủ đã tham gia phong trào dân tộc dân chủ - Giai cấp nông dân chiếm hơn 90% dân số họ ngày càng bị bần cùng hoá khi đế quốc và phong kiến tước đoạt ruộng đất. Họ căm thù đế quốc và phong kiến. Đây là lực lượng cách mạng to lớn. - Tiểu tư sản phỏt triển sau chiến tranh thế giới thứ nhất trở thành giai cấp, tăng về số lượng và có tinh thần chống đế quốc và tay sai. Đặc biệt là đội ngũ tri thức hăng hái đấu tranh. - Tư sản phát triển sau Chiến tranh thế giới thứ nhất và trở thành giai cấp, gồm hai bộ phận: tư sản dân tộc và tư sản mại bản. Tư sản dân tộc có khuynh hướng dân tộc dân chủ, đấu tranh chống đế quốc, tán thành nền độc lập tự do. - Công nhân ngày càng phát triển. Ngoài đặc điểm chung của giai cấp công nhân thế giới, công nhân còn có đặc điểm riêng: Chịu 3 tầng áp bức, có quan hệ gắn bó với nông dân, có truyền thống yêu nước và sớm chịu ảnh hưởng của phong trào cách mạng thế giới. Họ có điều kiện vươn lên thành giai cấp lãnh đạo cách mạng theo khuynh hướng tiến bộ của thời đại. - mâu thuẫn trong xã hội Việt Nam : + Có nhiều mâu thuẫn, trong đó có 2 mâu thuẫn cơ bản : mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp mâu thuẫn giữa nông dân với phong kiến + Hai mâu thuẫn này vừa là nguồn gốc vừa là động lực quyết định nhiệm vụ và tính chất của cách mạng. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cặp đôi với thời gian 5 phút, cặp đôi thảo luận hoàn thành sản phẩm. Hết thời gian giáo viên yêu cầu đại diện của 2 cặp đôi trình bày sản phẩm, học sinh trong lớp chú ý lắng nghe, trao đổi và hoàn chỉnh sản phẩm của mình. - Giáo viên trao đổi với học sinh trong lớp bằng việc thực hiện phương pháp pháp vấn tích cực PV: Điểm mới trong kinh tế Việt Nam có nằm trong mục đích của chính sách khai thác thuộc địa của Pháp?
5. >> Điểm mới trong kinh tế thể hiện sự phát triển của kinh tế Việt Nam và không nằm trong mục đích khai thác của Pháp. PV: Tại sao kinh tế Việt Nam không phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa? Giáo viên gợi ý: - mục đích của cuộc khai thác thuộc địa lần hai - Trong các lĩnh vực Pháp không đầu tư vào lĩnh vực nào. PV: Tại sao nông dân không trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạng Việt Nam? - Nông dân chiếm số đông, cuộc sống khổ cực, căm thù sâu sắc đế quốc và phong kiến tận xương tủy. - Nông dân thiếu hệ tư tưởng riêng, không đại diện cho phương thức sản xuất tiến bộ. => Nông dân không thể trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạng. 3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục tiêu Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh, cụ thể như từ kiến thức đã lĩnh hội hãy làm sáng tỏ các vấn đề sau: Chỉ ra điểm giống nhau và khác nhau của hai cuộc khai thác thuộc địa? c. Sản phẩm - Giống nhau: Mục đích. Phương thức. - Khác nhau: Qui mô. Hướng đầu tư. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân. Trong quá trình học sinh làm việc, giáo viên chú ý đến các học sinh để có gợi ý hoặc trợ giúp học sinh khi các em gặp khó khăn. Giáo viên yêu cầu 2-3 học sinh bày sản phẩm của mình kì, các học sinh khác lắng nghe, sau đó bổ sung, chỉnh sửa cho hoàn chỉnh. GV nhận xét, tổng kết Ngày 15-10-2023 GIÁO VIÊN
6. Trần Thu Hương