Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 22, Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng Tám (1939-1945). Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (Tiếp) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 22, Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng Tám (1939-1945). Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (Tiếp) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn: 16/11/2023 Ngày giảng:20/11/2023 Tiết 22. Bài 16: PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM (1939-1945). NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI. (Tiếp) I. Mục tiêu bài học 1. Kiến thức: Khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền 2. Năng lực Hình thành năng lực tái hiện sự kiện, nhân vật lịch sử; năng lực xác định, giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng tác động giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử với nhau. Củng cố kĩ năng phân tích, kĩ năng sử dụng sách giáo khoa, tài liệu tham khảo để nhận thức, đánh giá sự kiện lịch sử. Kỹ năng sử dụng lược đồ, bản đồ, tranh ảnh tư liệu lịch sử. 3. Phẩm chất Giáo dục cho học sinh niềm tin vào Đảng cộng sản trong sự nghiệp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, niềm tin vào sức mạnh của quần chúng nhân dân. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Chuẩn bị của giáo viên Thiết bị: Lược đồ, hình ảnh liên quan đến Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, máy tính kết nối tv. Học liệu: Đại cương Lịch sử Việt Nam tập II, sách giáo khoa Lịch sử lớp 12, sách giáo viên Lịch sử lớp 12, hình ảnh, video về Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 ... 2. Chuẩn bị của học sinh Sưu tầm tư liệu về Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. Sưu tầm thơ, văn về Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. III. Tổ chức các hoạt động dạy- học * Ổn định tổ chức lớp A. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI HOẠT ĐỘNG 1: III. Khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền 1. Khởi nghĩa từng phần (tháng 3 đến giữa tháng 8/1945) a. Mục đích Trình bày được về cuộc khỏi nghĩa từng phần từ giữa tháng 3 đến giữa tháng 8/1945
2. b. Nội dung 1. Vì sao Nhật đảo chính Pháp? Tại sao thực dân pháp nhanh chóng đầu hàng? 2. Đảng ta có chủ trương gì sau vụ Nhật đảo chính Pháp? 3. Cao trào kháng nhật cứu nước đã diên ra như thế nào? Tác dụng? c. Sản phẩm Hoàn cảnh cao trào kháng Nhật Thời gian Sự kiện Tối 9-3-1945 +Nhật đảo chính Pháp + Nhật tuyên bố "giúp các dân tộc Đông Dương xây dựng nền độc lập", dựng Chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim, đưa Bảo Đại làm "Quốc trưởng". Thực chất là độc chiếm Đông Dương. 12-3-1945 Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị "Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta". Phát động “ cao trào kháng Nhật cứu nước” Diễn biến cao trào kháng Nhật cứu nước: Địa điểm Diễn biến Ở căn cứ địa Cao - Bắc Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân và Cứu quốc quân cùng - Lạng với quần chúng giải phóng nhiều xã, châu, huyện. Ở Bắc Kì, Trung kì Khẩu hiệu "Phá kho thóc giải quyết nạn đói" thu hút hàng triệu người tham gia. Ở Quảng Ngãi Tù chính trị nhà lao Ba Tơ nổi dậy, thành lập chính quyền cách mạng (11-3), tổ chức Đội du kích Ba Tơ. Ở Nam Kì Việt Minh hoạt động mạnh mẽ, nhất là ở Mĩ Tho, Hậu Giang - Tác dụng: - Qua cao trào lực lượng chính trị vũ trang cả nước phát triển mạnh tạo thời cơ cho tổng khởi nghĩa mau chín muồi. - Là cuộc tập dượt lớn có tác dụng chuẩn bị trực tiếp cho tổng khởi nghĩa thắng lợi. - Là bước phát triển nhảy vọt,là tiền đề để nhân dân ta chớp thời cơ đưa cuộc khởi nghĩa tháng Tám giành thắng lợi nhanh chóng ít đổ máu. d. Cách thức thực hiện Trong hoạt động này giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động cá nhân trên cở sở đã giao nhiệm vụ tìm hiểu video trước ở nhà sau đó đàm thoại ở cặp đôi để tìm hiểu. Đọc thông
3. tin trong sách giáo khoa trang 112-113 quan sát hình ảnh trên bảng và trả lời những câu hỏi. GV nhận xét, tổng kết HOẠT ĐỘNG. 2. Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 a. Mục đích Thời cơ Tổng khởi nghĩa. Diễn biến của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 trong phạm vi cả nước nhấn mạnh khởi nghĩa tại Hà Nội, Huế, Sài Gòn. b. Nội dung Trong hoạt động này giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động cá nhân để tìm hiểu thời cơ cách mạng. Diễn biến của Tổng khởi nghĩa thực hiện kĩ thuật đóng vai, tổ chức cầu truyền hình kết hợp với phát vấn tích cực. Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh đọc thông tin Mục III. 3. sách giáo khoa trang 115-116 để tìm hiểu về Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. PV: Em hiểu thế nào là thời cơ cách mạng? =>Thời cơ cách mạng là thời điểm điều kiện khách quan và chủ quan kết hợp với nhau tạo ra thuận lợi nhất. PV: Xác định kẻ thù chính của dân tộc Việt Nam sau ngày 9/3/1945? Khi nào chúng thực sự suy yếu? =>: - Kẻ thù chính là phát xít Nhật - Ngày 15/8/1945, Nhật đầu hàng Đồng minh không điều kiện. Thời cơ cách mạng đã đến. PV: Nêu nhận xét về thời cơ của cách mạng Việt Nam? =>: Thời cơ "Ngàn năm có một" quí, hiếm và vô cùng khẩn cấp. PV: Ý nghĩa của thắng lợi tại Hà Nội, Huế, Sài Gòn với tổng khởi nghĩa? =>: Thắng lợi tại Hà Nội, Huế, Sài Gòn đã thúc đẩy tổng khởi nghĩa diễn ra nhanh chóng trong cả nước. c. Sản phẩm - Về thời cơ cách mạng. + Ngày 15/8/1945, Nhật Hoàng đầu hàng Đồng minh không điều kiện, Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc.
4. + Tại Đông Dương, quân Nhật rệu rã, chính phủ thân Nhật Trần Trọng Kim hoang mang. Thời cơ cho tổng khởi nghĩa đã đến. Đây là thời cơ " Ngàn năm có một". - Đảng Cộng sản Đông Dương đã nhanh chóng chớp thời cơ: + Ngày 13/8/1945, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh họp thành lập Ủy ban Khởi nghĩa Toàn quốc. Ủy ban Khởi nghĩa Toàn quốc ban bố “Quân lệnh số 1”, chính thức phát lệnh Tổng khởi nghĩa trong cả nước. + Các ngày 14, 15-8-1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (Tuyên Quang), quyết định phát động Tổng khởi nghĩa trong cả nước, thông qua những vấn đề đối nội, đối ngoại sau khi giành được chính quyền. + Tiếp đó, từ ngày 16 đến 17-8-1945, Đại hội quốc dân ở Tân Trào tán thành chủ trương tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, cử ra Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. - Diễn biến của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. + Ngày 14/8/1945, nhiều nơi khởi nghĩa giành chính quyền: đồng bằng châu thổ Sông Hồng, Thanh Hóa, Quảng Ngãi... + Chiều ngày 16-8-1945, một đơn vị của đội Việt Nam Giải phóng quân do Võ Nguyên Giáp chỉ huy, tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên. + Ngày 18-8-1945, nhân dân Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam giành chính quyền sớm nhất trong cả nước. + Tại Hà Nội, ngày 19-8, hàng vạn nhân dân đánh chiếm các cơ quan đầu não của địch, như Phủ khâm sai, Tòa thị chính , khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội. + Tiếp đó, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Huế (23-8-1945), Sài Gòn (25-8- 1945). + Ở các nơi khác nhân dân nổi dậy giành chính quyền. Tổng khởi nghĩa thắng lợi trong cả nước. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân, trong quá trình làm việc học sinh có thể trao đổi với bạn hoặc cô giáo. Hết thời gian giáo viên mời 1 số học sinh trình bày, các học sinh khác nhận xét. GV nhận xét, tổng kết B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục đích
5. Nhằm củng cố, khắc sâu kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về phong trào giải phóng dân tộc và Tổng khởi nghĩa tháng Tám (1939- 1945). b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: Tìm hiểu về tính chất của Cách mạng tháng Tám năm 1945. c. Sản phẩm - Mục đích: giải phóng dân tộc. - Lực lượng: quần chúng nhân dân. - Kết quả: giành chính quyền về tay nhân dân. → Cách mạng tháng Tám năm 1945 là cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân, trong quá trình làm việc học sinh có thể trao đổi với bạn hoặc cô giáo. Hết thời gian giáo viên mời 1 số học sinh trình bày, các học sinh khác nhận xét. GV nhận xét, tổng kết Ngày 22-11-2023 GIÁO VIÊN Trần Thu Hương