Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 23, Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng Tám (1939-1945). Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 23, Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng Tám (1939-1945). Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn:16/11/2023 Ngày giảng:23/11/2023 Tiết 23. Bài 16: PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM (1939-1945). NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI. I. Mục tiêu bài học 1. Kiến thức: Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được thành lập (2-9-2945) Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng tám năm 1945 2. Năng lực Hình thành năng lực tái hiện sự kiện, nhân vật lịch sử; năng lực xác định, giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng tác động giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử với nhau. Củng cố kĩ năng phân tích, kĩ năng sử dụng sách giáo khoa, tài liệu tham khảo để nhận thức, đánh giá sự kiện lịch sử. Kỹ năng sử dụng tranh ảnh tư liệu lịch sử. 3. Phẩm chất Giáo dục cho học sinh niềm tin vào Đảng cộng sản trong sự nghiệp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, niềm tin vào sức mạnh của quần chúng nhân dân. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Chuẩn bị của giáo viên Thiết bị: tranh ảnh, máy tính kết nối tv. Học liệu: Đại cương Lịch sử Việt Nam tập II, sách giáo khoa Lịch sử lớp 12, sách giáo viên Lịch sử lớp 12... 2. Chuẩn bị của học sinh Tìm hiểu Tuyên ngôn độc lập III. Tổ chức các hoạt động dạy- học * Ổn định tổ chức lớp A. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI HOẠT ĐỘNG 1: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập (2/9/1945) a. Mục đích Nội dung của Bản Tuyên ngôn độc lập. Sự thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. b. Nội dung 1. Hoàn cảnh lịch sử của bản Tuyên ngôn độc lập? 2. Nội dung chính của bản Tuyên ngôn độc lập? 3. Ý nghĩa của bản Tuyên ngôn độc lập? Học sinh hoạt động cá nhân, trả lời các câu hỏi. c. Sản phẩm
2. 1. Hoàn cảnh lịch sử của bản Tuyên ngôn độc lập - Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 thành công, chính quyền về tay nhân dân, Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam cải tổ thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Hồ Chí Minh soạn thảo Tuyên ngôn độc lập. - Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), một cuộc mít tinh lớn đã diễn ra, Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn độc lập, trịnh trọng tuyên bố với Quốc dân và thế giới: nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập. 2. Nội dung của Tuyên ngôn độc lập - Tuyên ngôn khẳng định các quyền dân tộc. - Tuyên ngôn tố cáo tội ác của đế quốc, phát xít, phong kiến với dân tộc Việt Nam. - Tuyên ngôn khẳng định chủ quyền của dân tộc trên cả hai phương diện thực tiễn và pháp - Tuyên ngôn khẳng định quyết tâm của dân tộc Việt Nam bảo vệ nền độc lập, tự do. 3. Ý nghĩa của Tuyên ngôn độc lập - Tuyên ngôn độc lập là văn kiện lịch sử quan trọng khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. - Ngày 2/9, trở thành ngày Quốc khánh của nước Việt Nam. d. Cách thức thực hiện Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: Từ đoạn phim tư liệu về ngày 2/9/1945 để làm rõ, khai thác để trả lời câu hỏi của GV. HS trả lời câu hỏi. GV nhận xét và tổng kết HOẠT ĐỘNG 2. Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lich sử và bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám năm 1945 a. Mục đích Nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945. Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945. Bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám năm 1945. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh đọc thông tin mục V, sách giáo khoa, trang 119- 120 và thảo luận về một số nội dung liên quan. 1. Nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945. 2. Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945. 3. Bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám năm 1945. 4. Xác định nguyên nhân quyết định nhất đưa đến thành công của cách mạng tháng Tám năm 1945? c. Sản phẩm Nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945. - Nguyên nhân chủ quan.
3. + Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống yêu nước nồng nàn, trải qua những cuộc đấu tranh kiên cường, bất khuất cho độc lập, tự do. Vì vậy, khi Đảng Cộng sản Đông Dương kêu gọi thì cả dân tộc nhất tề đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền. + Có sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng do Hồ Chí Minh đứng đầu, với đường lối đúng đắn. + Quá trình chuẩn bị lâu dài, chu đáo, rút kinh nghiệm qua đấu tranh. + Trong những ngày khởi nghĩa, toàn Đảng, toàn dân quyết tâm cao. + Nghệ thuật nắm vững và chớp thời cơ của Đảng trong chỉ đạo khởi nghĩa. - Nguyên nhân khách quan: Quân Đồng minh đánh thắng phát xít, tạo cơ hội khách quan thuận lợi cho nhân dân ta khởi nghĩa thành công. - Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, đứng đầu là Hồ Chí Minh, với đường lối đúng đắn là nhân tố quyết định đến thành công của Cách mạng tháng Tám năm 1945. Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945. - Tạo ra bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc, phá tan xiềng xích nô lệ của Pháp hơn 80 năm và Nhật gần 5 năm, lập nên Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. - Mở ra một kỉ nguyên mới: kỉ nguyên độc lập, tự do, kỉ nguyên nhân dân nắm chính quyền, làm chủ đất nước. - Đảng Cộng sản Đông Dương trở thành Đảng cầm quyền, chuẩn bị điều kiện cho những thắng lợi tiếp theo. - Góp phần vào thắng lợi của cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít; cổ vũ các dân tộc thuộc địa trong đấu tranh tự giải phóng. Bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám năm 1945 - Đảng phải có đường lối đúng đắn. - Đảng phải nắm bắt tình hình và đề ra chủ chương đúng đắn. - Xây dựng mặt trận dân tộc thống nhất. - Kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang; khởi nghĩa từng phần, chớp thời cơ tiến hành Tổng khởi nghĩa. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân, trả lời các câu hỏi kết hợp phân tích, khai thác tư liệu lịch sử. Hết thời gian giáo viên mời 1 số học sinh trình bày, các học sinh khác nhận xét. GV nhận xét, tổng kết B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục đích Nhằm củng cố, khắc sâu kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức b. Nội dung
4. Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Đông Dương và Hồ Chí Minh trong cách mạng tháng Tám năm 1945 thể hiện như thế nào? c. Sản phẩm Đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, xác định hình thái cuộc khởi nghĩa là đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa, chủ trương giải phóng dân tộc trong phạm vi từng nước Đông Dương có quá trình chuẩn bị qua các phong trào 1930-1935, 1936-1939, trực tiếp 1939-1945 d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân, trong quá trình làm việc học sinh có thể trao đổi với bạn hoặc cô giáo. Hết thời gian giáo viên mời 1 số học sinh trình bày, các học sinh khác nhận xét. GV nhận xét, tổng kết D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG. a. Mục đích Nhằm vận dụng kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn - Vai trò của quần chúng nhân dân. - Bài học kinh nghiệm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. - Ý nghĩa của Cách mạng tháng Tám với lịch sử dân tộc. b. Nội dung 1. Từ nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, rút ra vai trò của quần chúng nhân dân với lịch sử dân tộc? 2. Từ bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám năm 1945 hãy chỉ ra bài học kinh nghiệm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay? 3. Viết bài luận khoảng 100 từ về ý nghĩa của Cách mạng tháng tám năm 1945? Học sinh thảo luận tại lớp hoặc làm bài tập về nhà. c. Sản phẩm 1. Quần chúng nhân dân có vai trò quyết định trong tiến trình lịch sử dân tộc. 2. Bài học kinh nghiệm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay - Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay không chỉ là trách nhiệm của Đảng và nhà nước mà là trách nhiệm và quyền lợi của tất cả công dân. - Nêu trách nhiệm của bản thân. 3. Gợi ý bài luận - Việt Nam trước năm 1945 là nước thuộc địa, người dân là nô lệ. - Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công đã làm thay đổi đất nước, con người Việt Nam: nước độc lập, người dân làm chủ vận mệnh. - Khẳng định niềm tin vào Đảng Cộng sản Việt Nam. d. Cách thức thực hiện
5. Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh (học sinh có thể làm bài tập ở nhà). Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh - Đọc trước nội dung bài 17: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sau 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/1946. - Sưu tầm tư liệu về Việt Nam sau cách mạng tháng Tám 1945. Ngày 22-11-2023 GIÁO VIÊN Trần Thu Hương