Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 29, Bài 20: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp kết thúc (1953-1954) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 29, Bài 20: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp kết thúc (1953-1954) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn: 8/12/2023 Ngày giảng: 14/12/2023 Tiết 29: Bài 20 CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP KẾT THÚC (1953-1954) I. Mục tiêu bài học 1. Kiến thức - Trình bày được hoàn cảnh, nội dung kế hoạch quân sự Nava.Từ đó rút ra được điểm hạn chế của kế hoạch nói trên. -Trình bày được chủ trương của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng bàn về kế hoạch quân sự trong Đông-Xuân 1953-1954. Cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953-1954. Chiến thắng Điện Biên Phủ.. 2. Năng lực Qua bài học cần hình thành cho học sinh một số năng lực: Năng lực tự học; Năng lực giao tiếp, làm chủ ngôn ngữ; năng lực khai thác thông tin, sử dụng Internet; năng lực tái hiện sự kiện, nhân vật lịch sử... Rèn kỹ năng phân tích, khái quát, nhận xét rút ra ý nghĩa lịch sử của các sự kiện Củng cố kĩ năng phân tích, kĩ năng sử dụng sách giáo khoa, tào liệu tham khảo, quan sát tranh ảnh lược đồ....để nhận thức, đánh giá sự kiện lịch sử: Hiệp định Giơnevo và thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp. Kỹ năng sử dụng lược đồ, bản đồ, tranh ảnh tư liệu lịch sử. 3. Phẩm chất Giáo dục cho học sinh niềm tin vào Đảng cộng sản trong sự nghiệp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, niềm tin vào sức mạnh của quần chúng nhân dân. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Chuẩn bị của giáo viên SGK, SGV, giáo trình Lịch sử Việt Nam tập III. Tranh ảnh có liên quan đến bài học. Phiếu học tập, máy tính có kết nối với ti vi 2. Chuẩn bị của học sinh Tìm hiểu vị trí Điện Biên Phủ. Sưu tầm thơ/ văn về chiến thắng Điện Biên Phủ III. Tiến trình tổ chức dạy học
2. * Ổn định tổ chức lớp A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục đích Giáo viên cung cấp cho học sinh kênh thông tin: lược đồ, bảng số liệu, đoạn thơ bài Việt Bắc của Tố Hữu. Học sinh có những kiến thức cơ bản về giai đoạn lịch sử 1953-1954. Tuy nhiên các em chưa thể biết đầy đủ những sự kiện lịch sử quan trọng về ngoại giao đã diễn ra trong giai đoạn này. Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khao khát muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học. b. Nội dung Giáo viên cung cấp cho học sinh đoạn thơ bài Việt Bắc của Tố Hữu: “Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay Nghìn đêm thăm thẳm sương dày Đèn pha bật sáng như ngày mai lên” Nhiệm vụ học sinh: 1. Tên bài thơ và tác giả 2. Đoạn thơ phản ánh giai đoạn nào của lịch sử Việt Nam? Nêu những điều đã biết và muốn biết về giai đoạn đó? c. Sản phẩm 1. Bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu 2. Giai đoạn kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân. Mỗi học sinh có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, giáo viên lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của học sinh để làm tình huống kết nối vào bài mới. B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI I. Âm mưu mới của Pháp-Mĩ ở Đông Dương:Kế hoạch Na Va a. Mục đích
3. - Trình bày được hoàn cảnh, nội dung kế hoạch quân sự Nava.Từ đó rút ra được điểm hạn chế của kế hoạch nói trên. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: Đọc thông tin SGK trang 145-146, trả lời các câu hỏi sau: 1. Vì sao bước sang đông - xuân 1953-1954, Pháp-Mĩ đề ra kế hoạch Nava? 2. Trình bày nội dung của kế hoạch Nava và quá trình Pháp - Mĩ triển khai thực hiện. *Thông tin bổ sung . Nava, (31 tháng 7 năm 1898 - 26 tháng 9 năm 1983) là một tướng của quân đội Pháp. Ông đã tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất, Chiến tranh thế giới thứ hai và là chỉ huy thứ 7 của quân viễn chinh Pháp tại Viễn Đông trong Chiến tranh Đông Dương. Nava là tổng chỉ huy trong thời gian quân Pháp bị thất trận tạitrận Điện Biên Phủ. Nava nghỉ hưu năm 1956. Trong năm đó ông cho xuất bản cuốn Agonie de l'Indochine, một tác phẩm phân tích nguyên nhân thất bại của Pháp tại Đông Dương. Ông mất tạiParis năm 1983. Sau khi trình bày xong âm mưu mới của Pháp-Mĩ qua kế hoạch Nava. Giáo viên tổ chức cho học sinh trao đổi đàm thoại cặp đôi để rút ra điểm hạn chế của kế hoạch Nava. Trong quá trình học sinh làm việc, giáo viên chú ý đến đến các học sinh để có thể gợi ý hoặc hỗ trợ giúp học sinh khi các em gặp khó khăn. c. Sản phẩm Hoàn cảnh lịch sử: - Thực dân Pháp bị thiệt hại nặng nề, lâm vào thế phòng ngự bị động, không còn khả năng kéo dài cuộc chiến tranh. - Mĩ tiếp tục can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh, chuẩn bị thay chân Pháp ở Đông Dương. - Ngày 7/5/1953, được sự thỏa thuận của Mĩ, Pháp cử Nava sang làm Tổng chỉ huy quân đội ở Đông Dương, thực hiện kế hoạch quân sự mới hi vọng giành thắng lợi quyết định “kết thúc chiến tranh trong danh dự” trong 18 tháng. Nội dung kế hoạch Na- va. - Bước 1 (từ thu - đông 1953 đến xuân 1954): giữ thế phòng ngự trên chiến trường miền Bắc, thực hiện tiến công chiến lược để bình định miền Trung và miền Nam. - Bước 2 (từ thu - đông 1954): chuyển lực lượng ra miền Bắc, thực hiện tiến công chiến lược, giành thắng lợi quân sự quyết định để kết thúc chiến tranh.
4. ⭢ Là cố gắng cuối cùng của Pháp có Mĩ can thiệp ở Đông Dương. - Triển khai thực hiện: Tập trung 44 tiểu đòan cơ động ở đồng bằng Bắc Bộ, càn quét, bình định, mở rộng vùng chiếm đóng, để phá kế hoạch tiến công của ta. Nhận xét: - Điểm chính của kế hoạch Na-va là tập trung lực lượng ở đồng bằng Bắc Bộ. - Điểm hạn chế của kế hoạch Nava: Ra đời trong thế bị động; mâu thuẫn giữa tập trung và phân tán lực lượng trên chiến trường. d. Cách thức thực hiện Giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động cá nhân sau đó đàm thoại ở cặp đôi để tìm hiểu về âm mưu mới của Pháp - Mĩ. Giới thiệu về tướng Nava. Giáo viên có thể cung cấp thêm thông tin sau để học sinh biết được nét chính về tướng Nava. Giáo viên yêu cầu 1 số nhóm trình bày, các học sinh khác nhận xét. GV nhận xét, tổng kết II. Cuộc tiến công chiến lược Đông xuân 1953 – 1954 và chiến dịch Điện Biên Phủ a. Mục đích Trình bày được chủ trương của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng bàn về kế hoạch quân sự trong Đông-Xuân 1953-1954. Cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953-1954. Chiến thắng Điện Biên Phủ. b. Nội dung * Tìm hiểu về cuộc tiến công chiến lược Đông- Xuân 1953-1954 Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: Đọc thông tin, kết hợp quan sát lược đồ: 1. Chủ trương của Đảng trong chiến lược Đông-Xuân 1953-1954. 2. Tóm tắt diễn biến, kết quả cuộc tiến công chiến lược trong Đông –Xuân 1953- 1954 3. Đánh giá ý nghĩa cuộc tiến công chiến lược Đông-Xuân 1953-1954. Trong hoạt động này giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi để thấy được chủ trương, diễn biến, kết quả, ý nghĩa cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953-1954. Trong quá trình học sinh làm việc, giáo viên chú ý đến các học sinh để có thể gợi ý hoặc trợ giúp học sinh khi các em gặp khó khăn. Phiếu học tập về cuộc tiến công chiến lược Đông- Xuân 1953-1954 * Tìm hiểu về chiến dịch Điện Biên Phủ Thông tin bổ sung
5. - Những lời nhận định của các nhà quân sự về Điện Biên Phủ - Tiểu sử đại tướng Võ Nguyên Giáp - Đoàn xe thồ tải gạo: xe thồ của anh Ma Văn Thắng dân công tỉnh Phú Thọ chở được 370 kg gạo/ chuyến hàng, vừa đi vừa hát: “ Mau lên hỡi bạn xe thồ Đường vô mặt trận vui mô cho bằng Qua đèo qua suối băng băng Xe thồ đè bẹp xe tăng quân thù”. - Kéo pháo vào trận địa: Hò kéo pháo - Những tấm gương: anh hùng Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo...,Anh Bế Văn Đàn lấy thân làm giá súng... Anh Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai.... - Đóng góp của nhân dân Bắc Giang cho chiến dịch Điện Biên Phủ c. Sản phẩm - Chủ trương của Bộ chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng: tập trung mở các cuộc tiến công vào những hướng quan trọng mà địch tương đối yếu nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, giải phóng đất đai, buộc địch phải bị động phân tán lực lượng đối phó. - Diễn biến cuộc tiến công chiến lược Đông- Xuân 1953-1954 Chiến dịch Thờigian Diễn biến Kết quả Chiến dịch 10-12-1953 Quân chủ lực tiến công ĐBP trở thành nơi tập trung binh lực Tây Bắc thị xã Lai Châu. thứ hai của Pháp. Chiến dịch 12-1953 Liên quân Lào-Việt mở Căn cứ Xênô trở thành nơi tập trung Trung Lào cuộc tiến công ở Trung quân thứ 3 của Pháp. Lào. Chiến dịch 1-1954 Liên quân Lào-Việt tấn LuôngPhaBăng trở thành nơi tập trung Thượng Lào công ở Thượng Lào. binh lực thứ 4 của Pháp. Chiến dịch 2-1954 Quân ta tiến công địch Plâyku trở thành nơi tập trung binh lực Tây Nguyên ở Bắc Tây Nguyên. thứ 5 của Pháp. - Vùng sau lưng địch phát triển chiến tranh du kích. - Ý nghĩa: + Tiêu diệt và phân tán lực lượng địch từ 1 nơi tập trung thành 5 nơi.
6. + Bước đầu làm phá sản kế hoạch Nava. + Tạo điều kiện để ta mở chiến dịch Điện Biên Phủ. - Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. + Điện Biên Phủ có vị trí chiến lược quan trọng... + Âm mưu của Pháp – Mĩ ở Điện Biên Phủ: xây dựng thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương → trung tâm của kế hoạch Nava. + Chủ trương của ta: quyết định mở chiến dịch ĐBP để tiêu diệt lực lượng địch, giải phóng Tây Bắc, tạo điều kiện giải phóng Bắc Lào. + Sự chuẩn bị của ta: kỹ lưỡng về mọi mặt + Diễn biến Đợt 1: từ 13→ 17-3-1954: tiêu diệt phân khu Bắc, cứ điểm Him Lam. Đợt 2 từ 30-3→ 26-4-1954: tấn công các cứ điểm phân khu trung tâm; A1, E1, C1, D1, Đợt 3 từ 1→ 7-5-1954: tiêu diệt các cứ điểm còn lại. Kết quả: Diệt 16.200 tên địch; bắn cháy và phá hủy 62 máy bay; buộc địch phải chấp nhận đàm phán với ta tại Hội nghị Giơnevơ. + Ý nghĩa Ta đập tan hoàn toàn kế hoạch NaVa, giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược của thực dân Pháp. Xoay chuyển cục diện chiến tranh Đông Dương, tạo điều kiện cho cuộc chiến tranh ngoại giao thắng lợi. Đóng góp của nhân dân Bắc Giang cho chiến dịch Điện Biên Phủ: có 4 anh hùnh lực lượng vũ trang: Chu Văn Mùi (Thượng Lan, Việt Yên), Nguyễn Văn Ty (Quảng Minh, Việt Yên), Trần Đình Hùng (Cảnh Thụy, Yên Dũng), Lưu Viết Thoảng (Cảnh Thụy, Yên Dũng) d. Cách thức thực hiện - Giáo viên cung cấp cho học sinh đoạn phim tư liệu " Quyết định lịch sử" 15 phút - Nhiệm vụ: Trong vai một phóng viên, hãy viết một bài báo nói về chiến dịch Điện Biên Phủ. - Học sinh hoạt động cá nhân, giáo viên yêu cầu sản phẩm của 2 phóng viên, phóng viên còn lại nhận xét. C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục đích
7. Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức b. Nội dung Học sinh hoạt động cá nhân trả lời các câu hỏi trắc nghiệm khách quan Câu 1: Theo kế hoạch Nava, từ thu – đông năm 1954 thực dân Pháp tiến công chiến lược ở Bắc Bộ (Việt Nam) nhằm giành thắng lợi quyết định về A. ngoại giao. B. chính trị và ngoại giao. C. chính trị. D. quân sự. Câu 2: Vì sao Pháp cử Nava sang Đông Dương và lập kế hoạch Nava? A. Vì Pháp ngày càng lúng sâu vào chiến trường Đông Dương. B. Vì sau 8 năm trở lại xâm lược Đông Dương, Pháp bị thiệt hại nặng nề. C. Vì nhân dân Pháp ngày càng phản đối chiến tranh xâm lược Việt Nam. D. Vì Nava là vị tướng quân sự tài ba. Câu 3: Nội dung cơ bản trong bước một của kế hoạch quân sự Nava (1953) là gì? A. Phòng ngự chiến lược ở miền Nam, tấn công chiến lược ở miền Bắc Việt Nam. B. Tấn công chiến lược ở hai miền Nam – Bắc Việt Nam. C. Phòng ngự chiếm lược ở hai miền Bắc – Nam Việt Nam. D. Phòng ngự chiến lược ở miền Bắc, tấn công chiến lược ở Trung và Nam Đông Dương. Câu 4: Điểm chung của các kế hoạch: Rơve (1949), kế hoạch Đờ Lát đơ Tátxinhi (1950) và kế hoạch Nava (1953) là A. bảo vệ chính quyền Bảo Đại do Pháp đặt ra. B. kết thúc nhanh chóng chiến tranh. C. muốn xoay chuyển cục diện chiến tranh. D. phô trương thanh thế, tiềm lực, sức mạnh. Câu 5: Bước sang năm 1953, thái độ của Pháp về cuộc chiến tranh Đông Dương có gì thay đổi? A. Muốn kết thúc nhanh cuộc chiến tranh. B. Muốn trì hoãn việc đàm phán hòa bình. C. Muốn rút ra cuộc chiến tranh trong danh dự. D. Muốn kéo dài cuộc chiến tranh. c. Sản phẩm: Câu 1.D Câu 2.B Câu 3.D Câu 4.B Câu 5. C d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân
8. GIÁO VIÊN Ngày 10-12-2023 Trần Thu Hương