Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 31, Bài 21: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn miền Nam (1954-1965) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 31, Bài 21: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn miền Nam (1954-1965) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn: 15/12/2023 Ngày giảng: 21/12/2023 Chủ đề 10. VIỆT NAM TỪ NĂM 1954 -1975 Tiết 31 - Bài 21: XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở mIỀN BẮC, ĐẤU TRANH CHỐNG ĐẾ QUỐC MĨ VÀ CHÍNH QUYỀN SÀI GÒN MIỀN NAM (1954 - 1965) I. Mục tiêu bài học 1. Kiến thức Tình hình và nhiệm vụ của cách mạng nước ta sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954. Phong trào « Đồng Khởi » (1959-1960) 2. Năng lực Năng lực thực hành: Năng lực khai thác kênh hình; năng lực hợp tác, tổng hợp, liên hệ, sâu chuỗi các sự kiện lịch sử, phân tích, đánh giá. Rèn luyện cho học sinh các kĩ năng phân tích, nhận định và đánh giá tình hình nước ta sau Hiệp đinh Giơ-ne-vơ 1954.. 3. Phẩm chất Bồi dưỡng học sinh lòng yêu nước, tinh thần độc lập dân tộc,truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Chuẩn bị của giáo viên: SGK, SGV, giáo trình Lịch sử Việt Nam tập III Tranh ảnh có liên quan đến bài học, phim tư liệu về phong trào Đồng khởi, Ấp chiến lược, cuộc đấu tranh tại các đô thị Sài Gòn. Phiếu học tập, máy tính có kết nối với máy chiếu 2. Chuẩn bị của học sinh SGK, vở ghi, tìm hiểu nội dung bài học ở nhà. Sưu tầm tư liệu về Ngô Đình Diệm, phong trào Đồng khởi, cải cách ruộng đất... III. Tổ chức hoạt động dạy - học * Ổn định tổ chức lớp A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục đích Đây là bài học đầu tiên của chủ đề 10, giáo viên cung cấp cho học sinh đoạn trong phim tư liệu " Cuộc chiến tranh 1000 ngày", học sinh nhớ lại một giai đoạn lịch sử anh hùng
2. của dân tộc: Kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Đồng thời kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở nội dung của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. b. Nội dung Giáo viên cung cấp cho học sinh đoạn phim tư liệu " Cuộc chiến tranh 1000 ngày" (trong thời gian 5 phút). Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh 1. Đoạn phim tư liệu phản ánh giai đoạn nào của lịch sử dân tộc? 2. Nêu những điều em đã biết và muốn biết về giai đoạn lịch sử đó? c. Sản phẩm - Cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước 1954-1975. - Những điều cần biết: + Vì sao Mĩ can thiệp vào Việt Nam. + Tình hình và nhiệm vụ cách mạng nước ta sau Hiệp định Gi-ne-vo + Những thắng lợi của nhân dân hai miền Nam- Bắc. Giáo viên lựa chọn 1 sản phẩm để kết nối bài học. PV: Chỉ ra điểm hạn chế của Hiệp định Gionevo? => Học sinh suy nghĩ trả lời. ￿ Hạn chế: + Hiệp định không phản ánh hết thắng lợi của ta trên chiến trường, vùng giải phóng bị thu hẹp + Thời gian chia cắt tại Việt Nam dài + mĩ không kí hiệp định. Giáo viên thuyết trình: Theo qui định của Hiệp định Gionevo, Việt Nam tạm chia cắt thành 2 miền lấy vĩ tuyến 17 là giới tuyến, thời gian là 300 ngày. Nhưng trên thực tế liệu sau 300 ngày sau đắt nước ta có được thống nhất hay không? Trong thời gian đó các thế lực phản động sẽ là gì để chống phá cách mạng nước ta? Cách mạng nước ta sẽ tiếp tục diễn ra như thế nào? Những nội dung đó sẽ được là sáng tỏ trong bài 21. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân trong khoảng 2 phút. Giáo viên yêu cầu 2 học sinh trình bày sản phẩm, các học sinh khác nhận xét. GV nhận xét, tổng kết B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
3. HOẠT ĐỘNG 1. I.Tình hình và nhiệm vụ cách mạng nước ta sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954. a. Mục đích Đặc điểm nổi bật của nước ta sau Hiệp đinh Gionevo năm 1954 Nét độc đáo của cách mạng nước ta sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954. b. Nội dung Giáo viên yêu cầu học sinh đọc thông tin mục I, sgk trang 157,158 và thảo luận 1. Quá trình các bên thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, đã tác động như thế nào đến tình hình nước ta. 2. Nhiệm vụ cách mạng nước ta sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954. c. Sản phẩm -Tại miền Bắc. Sau Hiệp định Giơnevơ, ta nghiêm chỉnh chấp hành những điều khoản của hiệp định: + Thực hiện việc chuyển quân, tập kết chuyển giao khu vực +Ngày 10/10/1954, bộ đội ta tiếp quản thủ đô Hà Nội. + Ngày 1/1/1955, Hồ Chí minh, Trung ương Đảng về Hà Nội. + Trước khi rút khỏi miền Bắc Pháp phá cơ sở vật chất của ta. + Ngày 16/5/1955, toán lính cuối cùng của Pháp rút khỏi miền Bắc. -Tại miền Nam: + Giữa T5/1956 Pháp rút khỏi miền Bắc rũ bỏ trách nhiệm của một bên thi hành hiệp định Giơnevo. + Những hành động của Pháp tạo điều kiện cho mĩ can thiệp vào miền Nam: mĩ dưng lên chính quyền tay sai do Ngô Đình Diệm cầm đầu. Viện trợ cho Diệm, đặt miền Nam dưới sự bảo trợ của khối quân sự SEATO. => Điểm nổi bật của tình hình nước ta sau Hiệp định Gionevo năm 1954 đất nước bị chia cắt thành 2 miền với hai chế độ khác nhau: miền Bắc được giải phóng hoàn toàn miền Nam trở thành thuộc địa kiểu mới của mĩ. -Nhiệm vụ cách mạng của nước ta sau Hiệp định Gionevo: + miền Bắc thực hiện nhiệm vụ cách mạng xã hội chủ nghĩa, miền Bắc là hậu phương lớn của cách mạng cả nước.
4. + miền Nam thực hiện nhiệm vu cuộc cách mạng Dân tộc Dân chủ nhân dân, miền Nam là tiền tuyến. + Cả nước thực hiện nhiệm vụ cuộc cách mạng Dân tộc Dân chủ nhân dân - Kháng chiến chống mĩ cứu nước. +mối quan hệ của cách mạng hai miền là hậu phương và tiền tuyến. => Nét độc đáo của các mạng nước ta là một Đảng thống nhất lãnh đạo một nước tạm thời chia cắt thành 2 miền thực hiện đồng thời 2 nhiệm vụ cách mạng khác nhau. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân, sau đó giáo viên yêu cầu 1 học sinh trình bày sản phẩm, học sinh trong lớp lắng nghe và bổ sung. GV nhận xét, tổng kết II.Miền Bắc hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế, cải tạo quan hệ sản xuất (1954-1960)- HS tự đọc HOẠT ĐỘNG 2. III. Miền Nam đấu tranh chống chế độ Mĩ- Diệm, giữ gìn và phát triển lực lượng cách mạng, tiến tới « Đồng khởi » (1954-1960) 1.Đấu tranh chống chế độ Mĩ-Diệm, giữ gìn và phát triển lực lượng cách mạng (1954- 1959) HS tự đọc 2.Phong trào « Đồng Khởi » (1959-1960) a. Mục đích Miền Nam tiến hành phong trào Đồng khởi. b. Nội dung Giáo viên yêu cầu học sinh đọc thông tin trang 163,164 thảo luận theo từng cặp đôi: + Tìm hiểu nguyên nhân phong trào Đồng khởi . + Tìm hiểu diễn biến, kết quả, ý nghĩa phong trào Đồng khởi 1959-1960. c. Sản phẩm - Nguyên nhân + Từ năm 1957-1959, chính quyền Sài Gòn đã thực hiện chính sách tố cộng- diệt cộng gây ra những tổn thất nặng nề cho cách mạng miền Nam. Yêu cầu đặt ra cần có phương pháp đấu tranh quyết liệt hơn. + T1/1959, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 15 đã họp, quyết định để miền Nam sử dụng bạo lực cách mạng đánh đổ chính quyền mĩ- Diệm.
5. Phương hướng: khởi nghĩa giành chính quyền bằng đấu tranh chính trị là chủ yếu kết hợp đấu tranh vũ trang + Bản thân các lực lượng các mạng miền Nam có bước phát triển. -Diễn biến: + T2-T8/1959, diễn ra nhiều cuộc khởi nghĩa như Bắc Ái, Trà Bồng, Vĩnh Thạch. + 17/1/1960, nhân dân 3 xã điểm: Định Thủy, Bình Khánh, Phước Hiệp (mỏ Cày- Bến Tre) đồng loạt khởi nghĩa giành chính quyền. + Từ Bến Tre, phong trào đấu tranh lan rộng ra khắp miền Nam các tỉnh Nam Trung bộ. -Kết quả: + Đồng khởi đã phá vỡ từng mảng lớn chính quyền của địch tại các thôn, xã trên toàn miền Nam. + Từ trong không khí Đồng khởi mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam được thành lập. -Ý nghĩa: + Đồng khởi đánh dấu bước phát triển của cách mạng miền Nam chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công. + Đồng khởi đã giáng một đòn nặng nề vào Chính quyền Sài Gòn. d. Cách thức thực hiện Học sinh tiến hành các hoạt động thảo luận, giáo viên yêu cầu 2 cặp trình bày sản phẩm của mình, các HS khác lắng nghe và bổ sung. GV nhận xét, tổng kết C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục đích Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức b. Nội dung Câu 1. Em đánh giá như thế nào về quyết định của Hội nghị lần thứ 15 Ban chấp hành Trung ương Đảng tháng 1-1959? A. Ra đời muộn so với yêu cầu của cách mạng Việt Nam. B. Ra đời sớm so với tình hình cách mạng miền Nam. C. Ra đời đúng thời điểm so với tình hình cách mạng miền Nam. D. Ra đời khi cách mạng miền Nam đang phát triển mạnh. Câu 2 . Trong thời kì 1954 – 1975, phong trào đấu tranh nào đánh dấu bước phát triển của cách mạng miền Nam Việt Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công?
6. A. Phong trào “Đồng khởi”. B. Phong trào “Phá ấp chiến lược”. C. Phong trào “Phá thế kìm kẹp” của Mĩ. D. Phong trào “Vì hòa bình”. Câu 3: Để thực hiện âm mưu chia cắt lâu dài Việt Nam, Mĩ đã thực hiện thủ đoạn gì? A. Cưỡng ép, dụ dỗ đồng bào miền Bắc di cư vào miền Nam. B. Dựng lên chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm. C. Phá hoại cơ sở kinh tế, văn hóa ở miền Bắc. D. Trả thù những người kháng chiến ở miền Nam. Câu 4: Sự kiện nào chứng tỏ Mĩ đang thay thế Pháp ở miền Nam Việt Nam sau năm 1954? A. Dựng lên chính quyền Ngô Đình Diệm. B. Pháp kí Hiệp định Giơnevơ. C. Pháp rút quân khỏi miền Nam. D. Pháp bại ở Điện Biên Phủ. Câu 5: Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 về Đông Dương, đặc điểm nổi bật nhất của Việt Nam là gì? A. Tạm thời bị chia cắt thành hai miền với hai chế độ chính trị - xã hội khác nhau. B. Miền Bắc được giải phóng, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội. C. Miền Nam là thuộc địa kiểu mới của Mĩ. D. Quân Pháp rút khỏi miền Nam Việt Nam. c. Sản phẩm Câu 1: C Câu 2: A Câu 3: B Câu 4:A Câu 5: A d. Cách thức thực hiện Giáo viên giao nhiệm vụ: học sinh hoạt động cá nhân.Trong quá trình hoạt động học sinh có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô. GIÁO VIÊN Ngày 17-12-2023 Trần Thu Hương