Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 32, Bài 21: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn miền Nam (1954-1965) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 32, Bài 21: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn miền Nam (1954-1965) - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn: 21/12/2023 Ngày giảng: 25/12/2023 Tiết 32 - Bài 21: XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC, ĐẤU TRANH CHỐNG ĐẾ QUỐC MĨ VÀ CHÍNH QUYỀN SÀI GÒN MIỀN NAM (1954 - 1965) (tiếp) I. Mục tiêu bài học 1. Kiến thức Miền Bắc thực hiện nhiệm vụ của cách mạng xã hội chủ nghĩa và thực hiện nhiệm vụ chi viện cho miền Nam từ 1954-1965 Miền Nam chiến đấu chống lại các chiến lược lược chiến tranh của đế quốc Mĩ và chính quyền tay sai từ 1954-1965. 2. Năng lực Năng lực thực hành: Năng lực khai thác kênh hình; năng lực hợp tác, tổng hợp, liên hệ, sâu chuỗi các sự kiện lịch sử, phân tích, đánh giá. Rèn luyện cho học sinh các kĩ năng phân tích, nhận định và đánh giá tình hình nước ta sau Hiệp đinh Giơ-ne-vơ 1954.. 3. Phẩm chất Bồi dưỡng học sinh lòng yêu nước, tinh thần độc lập dân tộc,truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Chuẩn bị của giáo viên: SGK, SGV, giáo trình Lịch sử Việt Nam tập III Tranh ảnh có liên quan đến bài học, phim tư liệu về phong trào Đồng khởi, Ấp chiến lược, cuộc đấu tranh tại các đô thị Sài Gòn. Phiếu học tập, máy tính có kết nối với máy chiếu 2. Chuẩn bị của học sinh SGK, vở ghi, tìm hiểu nội dung bài học ở nhà. Sưu tầm tư liệu về Ngô Đình Diệm, phong trào Đồng khởi, cải cách ruộng đất...
2. III. Tổ chức hoạt động dạy - học * Ổn định tổ chức lớp A. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC HOẠT ĐỘNG 1. IV. Miền Bắc xây dựng bước đầu cơ sở vật chất-kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội (1961-1965) 1.Đại hội đại biểu toàn quốc lần III của Đảng (9-1960) a. Mục đích Nội dung Đại hội đại biểu toàn quốc lần III . b. Nội dung Giáo viên yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa mục IV sgk từ trang 165, 166 học sinh thảo luận theo cặp: Tìm hiểu về Hoàn cảnh lịch sử, nội dung, ý nghĩa Đại hội đại biểu toàn quốc lần III của Đảng Lao động Việt Nam. c. Sản phẩm * Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng Lao động Việt Nam -Hoàn cảnh lịch sử: + Đến năm 1960, tình hình thế giới và Việt Nam có nhiều nhiều thay đổi ảnh hưởng đến cách mạng Việt Nam. + Trên thế giới: Chủ nghĩa xã hội ngày càng phát triển, phong trào cách mạng thế giới ngày càng phát triển, nhưng chủ nghĩa đế quốc tăng cường đàn áp cách mạng. + Tại Việt Nam cách mạng hai miền Nam- Bắc đã giành được những thắng lợi bước đầu. +T9/1960, Đại hội đại biểu toàn quốc lần III của Đảng đã diễn ra tại Hà Nội. -Nội dung : + Đại hội đã xác định rõ nhiệm vụ cách mạng nước ta: Miền Bắc thực hiện nhiệm vụ cách mạng xã hội chủ nghĩa, miền Bắc là hậu phương có vai trò quyết định nhất đến thắng lợi cách mạng Miền Nam thực hiện nhiệm vu cuộc cách mạng Dân tộc Dân chủ nhân dân, miền Nam là tiền tuyến, có vai trò quyết định trực tiếp đến cách mạng.
3. Cả nước thực hiện nhiệm vụ cuộc cách mạng Dân tộc Dân chủ nhân dân - Kháng chiến chống mĩ cứu nước. mối quan hệ của cách mạng hai miền là hậu phương và tiền tuyến. +Đại hội thông qua kế hoạch 5 năm lần thứ nhất miền Bắc (1961-1965) + Đại hội bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng chí Lê Duẩn bầu là Bí thư thứ nhất. -Ý nghĩa: Đại hội đã đưa ra những nghị quyết đúng đắn để phát triển cách mạng hai miền Nam- Bắc, thúc đẩy cuộc kháng chiến chống mĩ phát triển. d. Cách thức thực hiện Các cặp thảo luận, giáo viên yêu cầu đại diện các cặp trình bày sản phẩm, các HS khác lắng nghe và bổ sung. GV nhận xét, tổng kết IV.2. Miền Bắc thực hiện kế hoạch Nhà nước 5 năm (1961 – 1965): Khuyến khích học sinh tự đọc HOẠT ĐỘNG 4. V. Miền Nam chiến đấu chống chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Đế quốc Mĩ (1961-1965) a. Mục đích Miền Nam đấu tranh chống chiến lược " Chiến tranh đặc biệt" từ 1961-1965. b. Nội dung Giáo viên yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa mục V sgk từ trang 168-172, học sinh thảo luận theo cặp: + Tìm hiểu về âm mưu và thủ đoạn của đế quốc Mĩ trong chiến lược " Chiến tranh đặc biệt". + Tìm hiểu về quá trình đấu tranh của nhân dân miền Nam chống chiến lược " Chiến tranh đặc biệt". c. Sản phẩm 1. Chiến lược « Chiến tranh đặc biệt » của Mĩ ở miền Nam. -Sau thất bại trong việc dùng chính quyền Ngô Đình Diệm để đàn áp cách mạng miền Nam, từ năm 1961, Tổng thống mĩ Kennodi đề ra chiến lược toàn cầu “Phản ứng linh hoạt” với 3 cấp độ chiến tranh: Chiến tranh đặc biệt, chiến tranh cục bộ và chiến tranh tổng lực. Thí điểm ở miền Nam chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”.
4. - Chiến tranh đặc biệt được thực hiện từ 1961-1965, thông qua hai kế hoach quân sự: + Kế hoạch Xtalay -Taylo, bình định miền Nam trong 18 tháng. + Kế hoạch Gionxon- macnamara, bình định miền Nam có trọng điểm 2 năm. -Biện pháp: + Tăng cường viện trợ cho chính quyền Sài Gòn, đưa vào miền Nam cố vấn quân sự, vũ khí, phương tiện chiến tranh. + Tăng cường phát triển ngụy quân, ngụy quân là chỗ dựa của chiến tranh đặc biệt + Dồn dân lập ấp chiến lược, ấp chiến lược là xương sống của chiến tranh đặc biệt. + mở các cuộc hành quân tiêu diêt lực lượng cách mạng bằng chiến thuật trực thăng vận và thiết xã vận. + Ra sức củng cố đô thị, biến đô thị thành hậu cứ an toàn. - Nhận xét + Chiến lược này đặc biệt ở chỗ đế quốc mĩ không trực tiếp gây chiến mà thông qua tay sai là ngụy quân và ngụy quyền. + Chỗ dựa của chiến lược là: Ngụy quân, ấp chiến lược và đô thị. >> Khái niệm: Chiến tranh đặc biệt là hình thức chiến tranh xâm lược thực dân mới của mĩ được thực hiện bằng quân đội tay sai, dưới sự chỉ huy của cố vấn mĩ, dựa vào vũ khí, phương tiện chiến tranh của mĩ. -Âm mưu của chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” là dùng người Việt đánh người Việt. 2. Miền Nam chiến đấu chống chiến lược « Chiến tranh đặc biệt ». - Chủ trương của Đảng và sự chuẩn bị của cách mạng. + Đảng chủ trương tiếp tục phát triển cách mạng miền Nam giữ vững thế tiến công chiến lược. + Năm 1961, Trung ương Cục miền Nam được thành lập, các lực lượng vũ trang miền Nam thống nhất thành Quân giải phóng miền Nam. -Thắng lợi trên mặt trận quân sự: + Năm 1962, quân giải phóng miền Nam đánh bại các cuộc hành quân của Ngụy quân + Năm 1963, chiến thắng Ấp Bắc (mĩ Tho). Chiến thắng này chứng tỏ quân dân miền Nam hoàn toàn có khả năng đánh bại ngụy quân.
5. + Năm 1964 -1965, quân ta ở nhiều chiến dịch tấn công địch ở Đông Nam Bộ, giành thắng lợi ở Bình Giã, Ba Gia, Đồng Xoài. Ngụy quân đứng trước nguy cơ tan rã. -Phong trào đấu tranh chống bình định, phá ấp chiến lược. + Cuộc đấu tranh diễn ra quyết liệt giữa ta và địch. + Nhân dân miền Nam với ý chí “một tấc không đi một li không dời” đã bám đất, bám làng, phá ấp chiến lược. Đến giữa năm 1965, địch chỉ kiểm soát được 2.200 ấp chiến lược. => Ấp chiến lược xương sống của Chiến tranh đặc biệt bị ta bẻ gãy. -Phong trào đấu tranh chính trị: + Phong trào diễn ra mạnh mẽ tại các đô thị lớn: Huế, Sài Gòn, Đà Nẵng. + Lãnh đạo là mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam. + Những phong trào tiêu biểu của học sinh, sinh viên, tăng ni phật tử. => Đô thị- hậu cứ của địch bị rối loạn. Đến giữa năm 1965, chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” cơ bản đã phá sản. -Ý nghĩa: Những thắng lợi của nhân dân miền Nam đã là phá sản âm mưu “dùng người Việt đánh người Việt” của đế quốc mĩ, buộc chúng phải thay đổi chiến lược chiến tranh ở miền Nam. d. Cách thức thực hiện Các cặp thảo luận, giáo viên yêu cầu đại diện các cặp trình bày sản phẩm, các HS khác lắng nghe và bổ sung. GV nhận xét, tổng kết B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục đích Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức b. Nội dung Câu 1. “Trong 10 năm qua, miền Bắc nước ta đã tiên những bước dài chưa từng thấy trong lịch sử dân tộc. Đất nước, xã hội, con người đều đổi mới”. Câu nói đó của ai? Nói vào thời điểm nào? A. Của Trường Chinh vào năm 1965 B. Của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào năm 1964.
6. C. Của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào năm 1965. D. Của Trường Chinh vào năm 1964. Câu 2. Chiến thắng quân sự nào của ta làm phá sản về cơ bản chiến tranh đặc biệt của Mĩ? A. Chiến thắng Ấp Bắc. B. Chiến thắng Bình Giã. C. Chiến thắng Đồng Xoài. D. Chiến thằng Ba Gia. Câu 3. “Một tấc không đi, một li không rời” là câu nói thể hiện sự quyết tâm của nhân dân miền Nam trong giai đoạn chống chiến lược chiến tranh nào? A. Chiến tranh cục bộ. B. Chiến tranh đặc biệt. C. Chiến tranh một phía. D. Việt Nam hóa chiến tranh. c. Sản phẩm Câu 1: B Câu 2: B Câu 3: B d. Cách thức thực hiện Giáo viên giao nhiệm vụ: học sinh hoạt động cá nhân, trả lời GV nhận xét C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục đích Nhằm vận dụng kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn. b. Nội dung Giáo viên cung cấp cho học sinh nội dung cơ bản của tác phẩm " Mùa Lạc" Nhiệm vụ: Từ nhận vật Đào trong tác phẩm " Mùa Lạc" chứng minh nhận định của Hồ Chí Minh về Miền Bắc “Trong 10 năm qua, miền Bắc nước ta đã tiên những bước dài chưa từng thấy trong lịch sử dân tộc. Đất nước, xã hội, con người đều đổi mới”. c. Sản phẩm: - Đất nước: trước năm 1954 và năm 1964 - Xã hội: trước năm 1954 và năm 1964. - Con người của chế độ thực dân, phong kiến nay là con người của chế độ xã hội chủ nghĩa. d. Cách thức thực hiện
7. Học sinh thảo luận cặp đôi để trao đổi, thực hiện nhiệm vụ và trình bày GV nhận xét Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh - Đọc trước nội dung bài 22: Nhân dân hai miền trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược. Nhân dân miền Bắc vừa chiến đấu vừa sản xuất (1965-1968). - Sưu tầm tư liệu về chiến lược " Chiến tranh cục bộ", chiến tranh phá hoại của Mĩ ở miền Bắc. Ngày 24-12-2023 GIÁO VIÊN Trần Thu Hương