Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 6, Bài 5: Các nước Châu Phi và Mĩ La tinh - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 12 - Tiết 6, Bài 5: Các nước Châu Phi và Mĩ La tinh - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn: 23/9/2023 Ngày giảng: 25/9/2023 Tiết 6. Bài 5: CÁC NƯỚC CHÂU PHI VÀ MĨ LA TINH. I. Mục tiêu bài học. 1. Kiến thức Những nét chính về quá trình giành độc lập tại Châu Phi và Mĩ Latinh. Đặc điểm của quá trình đấu tranh đó. 2. Năng lực Năng lực xác định và giải quyết mối quan hệ, ảnh hưởng, tác động của các sự kiện; năng lực giao tiếp Rèn luyện cho học sinh kỹ năng lựa chọn những sự kiện tiêu biểu để khái quát, tổng hợp vấn đề, kĩ năng khai thác lược đồ. 3. Phẩm chất Giáo dục cho học sinh nhận thức đúng đắn về quá trình đấu tranh giành độc lập của các nước Châu Phi, ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Châu Phi, chia sẻ những khó khăn của nhân dân Châu Phi phải đối mặt. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Chuẩn bị của giáo viên Thiết bị dạy học: Bản đồ Châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tranh ảnh liên quan. Học liệu: Lịch sử thế giới hiện đại, sách giáo khoa lịch sử lớp 12, sách giáo viên lịch sử lớp 12. 2. Chuẩn bị của học sinh Sgk và đọc trước nội dung bài mới. Sưu tầm ảnh và tư liệu về Châu Phi và Mĩ Latinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. III. Tổ chức các hoạt động dạy- học. * Ổn định tổ chức lớp A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục đích Với việc cho học sinh nêu những hiểu biết của mình về châu Phi và khu vực Mĩ Latinh, các em sẽ nêu được những hiểu biết nhất định về châu Phi và Mĩ Latinh. Nhưng các em chưa thực sự biết rõ sau Chiến tranh thế giới thứ hai châu Phi và Mĩ Latinh có những thay đổi quan trọng. Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh tiến hành hoạt động cặp đôi. Em biết gì về châu Phi và Mĩ Latinh? Và em muốn biết gì thêm về châu Phi và khu vực Mĩ Latinh? Kiến thức châu Phi Mĩ Latinh Đã biết Cần biết c. Sản phẩm.
2. Sau chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc thế giới bước vào một cuộc chiến tranh mới: chiến tranh lạnh giữa hai phe: tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh đó quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân Châu Phi diễn ra như thế nào? Đặc điểm của quá trình đó? Sau khi giành độc lập các nước này đã tiến hành công cuộc xây dựng đất nước đạt được kết quả như thế nào? Những vấn đề đó chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay. d. Cách thức thực hiện Giáo viên yêu cầu 2 cặp trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, các cặp khác bổ sung, giáo viên lựa chọn 01 sản phẩm để làm tình huống kết nối vào bài mới. B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1. Vài nét về cuộc đấu tranh giành độc lập các nước Châu Phi a. Mục đích Quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân Châu Phi Mối quan hệ giữa cách mạng Việt Nam và phong trào đấu tranh của nhân dân Châu Phi. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh đọc thông tin SGK, trang 35-37,kết hợp quan sát hình ảnh thảo luận các vấn đề sau: 1. Điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh của nhân dân châu Phi 2. Quá trình đấu tranh giành độc lập ở châu Phi. c. Sản phẩm - Những nhân tố nào thúc đẩy phong trào đấu tranh của Châu Phi phát triển. + Sau chiến tranh thư hai chủ nghĩa thực dân bị suy yếu tương đối. + Sự phát triển của chủ nghĩa xã hội. + Sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc tại các châu lục và khu vực. + Các lực lượng cách mạng tại Châu Phi đã trưởng thành nắm lấy ngọn cờ lãnh đạo cách mạng.
3. - Sau chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, tiếp theo châu Á phong trào đấu tranh giành độc lập tại châu Phi phát triển mạnh, được mệnh danh là “lục địa mới trỗi dậy”. - Phong trào phát triển qua 4 giai đoạn: + Từ 1945-1954: phát triển mạnh tại Bắc Phi, Ai Cập và Libi đã giành độc lập. + Từ 1954 -1960 sau chiến thắng Điện Biên Phủ tại Việt Nam đã làm rung chuyển hệ thống thuộc địa của Pháp ở Châu Phi: bắc Phi, Tây Phi, Châu Phi xích đạo. + Từ 1960- 1975 phong trào phát triển mạnh toàn châu lục: năm 1960 có 17 quốc gia tuyên bố nền độc lập được ghi nhận là "năm Châu Phi", năm 1975 thắng lợi của cách mạng Modambich và Anggoloa đã đánh dấu sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân tại châu lục này. + Từ 1975- nay phong trào đấu tranh tiếp tục phát triển để giành độc lập hoàn toàn và giành quyền sống cho con người với thắng lợi của Dimbabue, Nam Phi. d. Cách thức thực hiện HS thảo luận nhóm đôi, trong quá trình học sinh hoạt động cá nhân, giáo viên chú ý đến các các học sinh để có thể gợi ý hoặc trợ giúp học sinh khi các em gặp khó khăn. Hs trình bày, các hs khác nhận xét, bổ sung GV nhận xét, đánh giá, tổng kết Hoạt động 2. Vài nét về quá trình giành và bảo vệ độc lập Mĩ La Tinh 1. Mục tiêu Quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân Mĩ La Tinh Cách mạng Cuba b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: đọc nội dung trong SGK, trang 41, hoạt động cặp đôi, thảo luận các vấn đề sau Cuộc đấu tranh chống thực dân Phương Tây tại Ha-i-ti. Bản đồ Cuba.
4. 1. Khái quát về Mĩ La Tinh 2. Quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân Mĩ La Tinh và Cách mạng Cuba. 3. So sánh điểm giống và khác nhau trong phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi và Mĩ la tinh sau CTTG 2 (dành cho HS khá-giỏi) c. Sản phẩm 1. Khái quát về Mĩ Latinh - Bao gồm 33 nước (Meehico, Trung Mĩ, Nam Mĩ, vùng Caribe), giàu tài nguyên khoáng sản, nguồn nông sản. - Lịch sử: Sau cuộc phát kiến của C. Colombo các nước thực dân Phương Tây tìm mọi cách xâm lược và biến Châu Mĩ thành thuộc địa. Đầu thế kỉ XX các nước Mĩ La Tinh đã giành độc lập. - Nhưng sau chiến tranh thế giới thứ hai dựa vào sức mạnh kinh tế và quân sự Mĩ đã biến Mĩ La Tinh thành cái sân sau của mình. 2. Quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân Mĩ La Tinh và Cách mạng Cuba. - Cùng với Châu Á và Châu Phi phong trào đấu tranh giành độc lập thực sự của Mĩ La Tinh phát triển mạnh, Mĩ La Tinh được mệnh danh là “Lục địa bùng cháy”. - Phong trào đấu tranh diễn ra qua 3 giai đoạn: + Từ 1945-1959: Phong trào diễn ra với nhiều hình thức. Kết quả đã thành lập được một số chính phủ dân tộc: Achentina, Veneduala. + Từ 1959 đến cuối những năm 80 thế kỉ XX: phong trào phát triển mạnh chủ yếu là khởi nghĩa vũ trang, mở đầu là thắng lợi của cách mạng Cuba, sau đó hàng loạt các quốc gia tuyên bố nền độc lập: Bolivia, Peru. + Từ những năm 80 đến nay tiếp tục đấu tranh chống lại sự can thiệp của Mĩ, năm 1983 13 quốc gia vùng Caribe giành độc lập. - Tại Cuba nhằm chống lại phong trào cách mạng Mĩ đã giật dây cho các thế lực tiến hành đảo chính thành lập chế độ độc tài do Batitta cầm đầu và thực hiện những chính sách phản động.
5. + Dưới sự lãnh đạo của Phidencattoro cuộc đấu tranh chống chế độ độc tài thân Mĩ phát triển mạnh. + Năm 1952 ông tập hợp những người yêu nước thành lập tổ chức “Phong trào cách mạng” chống lại chế độ độc tài Batitta. + Năm 1953 tiến hành cuộc tấn công vào trại lính Mooncada, sau đó ông bị bắt giam, bị đày sang Mehico. + Cuối năm 1956 ông về nước cùng với 81 chiến sĩ và phát động phong trào đấu tranh. + Năm 1959 chế độ độc tài Batitta bị lật đổ và thành lập nước Cộng hòa Cuba, xây dựng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa. So sánh điểm giống và khác nhau trong phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi và Mĩ la tinh sau CTTG 2 + Giống nhau: Phong trào giải phóng dân tộc đều phát triển mạnh mẽ sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945), châu Phi “Lục địa mới mới trỗi dậy”, còn Mĩ Latinh “Đại lục núi lửa” / " Lục địa bùng cháy" .Hầu hết đều giành được độc lập. +Khác nhau: Tiêu chí so sánh Châu Phi Mĩ Latinh Giai cấp lãnh đạo Tư sản dân tộc Vô sản và tư sản dân tộc Nhiệm vụ cách mạng Chống chủ nghĩa thực dân cũ Chống thực dân kiểu mới Hình thức đấu tranh Đấu tranh chính trị hợp pháp Nhiều hình thức đấu tranh và thương lượng phong phú (bãi công, nổi dậy, đấu tranh d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân và thảo luận cặp đôi Trong quá trình học sinh hoạt động cá nhân, giáo viên chú ý đến các các học sinh để có thể gợi ý hoặc trợ giúp học sinh khi các em gặp khó khăn. Các nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét Gv nhận xét, đánh giá, tổng kết C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục đích Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về cuộc đấu tranh vì độc lập của nhân dân châu Phi, Mĩ Latinh. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh Chỉ ra điểm khác nhau giữa phong trào đấu tranh của Mĩ La Tinh. và Phong trào đấu tranh tại châu Phi? c. Sản phẩm - Khác về nhiệm vụ:
6. + Tại Châu Á và Châu Phi thực hiện nhiệm vụ giành độc lập sau đó thực hiện nhiệm vụ xây dựng đất nước. + Tại Mĩ La Tinh thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ: về chính trị lật đổ chính phủ độc tài thành lập chính phủ dân tộc, về kinh tế phát triển để thoát khỏi sự lệ thuộc vào Mĩ. - Khác về mục tiêu: tại Á, Phi là đấu tranh giành độc lập còn Mĩ La Tinh là giành lại độc lập hoàn toàn. d. Cách thức thực hiện Học sinh hoạt động cá nhân. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, MỞ RỘNG a. Mục đích Nhằm vận dụng kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn. b. Nội dung Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh Hoàn thành bảng thống kê chủ nghĩa thực dân kiểu cũ, chủ nghĩa thực dân kiểu mới Nội dung Chủ nghĩa thực dân kiểu cũ Chủ nghĩa thực dân kiểu mới Đế quốc tiêu biểu Biện pháp xâm lược Phương thức cai trị Cuộc đấu tranh tiêu biểu c. Sản phẩm Học sinh hoàn thành bảng thống kê vào vở ghi, nhận thức rõ được điểm giống và khác nhau của chủ nghĩa thực dân kiểu cũ và chủ nghĩa thực dân kiểu mới. Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh - Đọc trước nội dung bài 6: Nước Mĩ - Sưu tầm tư liệu về nước Mĩ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. d. Cách thức thực hiện (học sinh có thể làm bài tập ở nhà).
7. Ngày 24-9-2023 GIÁO VIÊN Trần Thu Hương