Giáo án Lịch sử 10 - Tiết 24-30, Bài 11: Một số nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 10 - Tiết 24-30, Bài 11: Một số nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn:26/1/2024 Ngày dạy: 30/1/2024->20/2/2024 CHỦ ĐỀ 6: MỘT SỐ NỀN VĂN MINH TRÊN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM (TRƯỚC NĂM 1858) Tiết 24-30.BÀI 11: MỘT SỐ NỀN VĂN MINH CỔ TRÊN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM I. MỤC TIÊU Thông qua bài học, giúp HS: 1. Về kiến thức - Nêu được cơ sở hình thành các nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam. - Trình bày được một số thành tựu tiêu biểu của các nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam. - Liên hệ để thấy được sức sống trường tồn và ý nghĩa, vai trò của những thanh tựu văn minh đó đối với việc phát triển của quốc gia Việt Nam hiện nay. 2. Về năng lực - Rèn luyện kỹ năng sưu tầm và khai thác tư liệu trong học tập lịch sử; kĩ năng giải thích,phân tích, hệ thông hoá, sơ đồ hoá.. thông tin các vấn đề lịch sử. Biết vận dụng hiểu biết về các nền văn minh cổ để giới thiệu về đất nước, con người Việt Nam. Nhận thức được giá trị trường tồn của các nền văn minh cổ 3. Về phẩm chất - Biết trân trọng giá trị văn minh, truyền thống lao động cần cù, sáng tạo của dân tộc VN trong lịch sử - Có ý thức giữ gìn và phát huy những giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1.Giáo viên - Giáo án: Biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho HS - Bản đồ hành chính Việt Nam hiện nay. - Một số hình ảnh được phóng to, một số tư liệu lịch sử tiêu biểu gắn với nội dung bài học. - Máy tính, máy chiếu. 2. Học sinh - SGK - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Khởi động
2. a. Mục tiêu: Kích thích tư duy của học sinh trong bài học, tạo hứng thú, lôi cuốn, kích thích HS muốn khám phá về các quốc gia cổ trên đất nước Việt Nam. b. Nội dung:GV chiếu cac hình ảnh như hình số 1 và nêu câu hỏi. c. Sản phẩm: Học sinh sẽ quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi d. Tổ chức thực hiện: GV đặt câu hỏi: Các hình ảnh 1 khiến các em liên tưởng đến quốc gia, nền văn minh nước Việt Nam? Em hãy chia sẻ một vài hiểu biết của mình về các thành tựu đó?. Sau đó HS trả lời, GV nhận xét và dẫn dắt vào bài mới: Các hình ảnh trên tượng trưng cho 3 quốc gia gắn liền với 3 nền văn minh được hình thành trên dải đất hình chữ S. Để hiểu rõ hơn về sự ra đời cùng với đó là các thành tựu của 3 quốc gia nói trên thì hôm nay chúng ta qua bài thứ 11 2. Hình thành kiến thức mới Hoạt động 1: Tìm hiểu về văn minh Văn Lang- Âu Lạc Ngày 30/1/2024 Tiết 1. 1.a. Cơ sở hình thành 1. b. Thành tựu tiêu biểu (Sự ra đời của nhà nước, hoạt động kinh tế) Tiết 2. 1. b. Thành tựu tiêu biểu (Đời sống vật chất, đời sống tinh thần) a. Mục tiêu: - Nêu được đặc điểm chính về CSTN và CSXH hình thành nên văn minh. - Liên hệ thấy được điểm chung với văn minh ở phương Đông. - Trình bày được những thành tựu tiêu biểu. - Liên hệ để thấy được sức sống trường tồn và ý nghĩa, vai trò của những thanh tựu văn minh đó đối với việc phát triển của quốc gia Việt Nam hiện nay. b. Nội dung: Học sinh nghiên cứu SGK và thảo luận nhóm với nhau c. sản phẩm: HS nêu được sự ra đời và thành tựu chủ yếu của văn minh Văn Lang- Âu Lạc. d. Tổ chức thực hiện Hoạt động dạy- học Dự kiến sản phẩm Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ 1. Văn minh Văn Lang- Âu Lạc GV chia cả lớp thành 2 nhóm Hình thành và phát triển từ TNK I TCN đến vài Nhóm 1: Tìm hiểu về cơ sở hình thành thế kỷ đầu công nguyên ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Nhóm 2: Tìm hiểu về các thành tựu tiêu Trung Bộ biểu a. cơ sở hình thành Bước 2 thực hiện nhiệm vụ * ĐKTN: - hình thành từ các lưu vực sông: HS đã chuẩn bị sẵn ở nhà lên trình bày ở S.Hồng, s.Cả, S.Mã thuận lợi cho nghề trồng bảng lúa nước và luyện kim.
3. Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động *CSXH:- có nguồn gốc từ văn hoá Phùng Nguyên -HS lên bảng và thuyết trình trên bảng ( khoảng 4000 năm trước). Công cụ thay đổi làm Bước 4 đánh giá kết quả thực hiện nhiệm cho tan rã của xã hội nguyên thuỷ, nhà nước ra vụ đời. HS phân tích, nhận xét đánh giá những kết - Cư dân sống thành làng xã, đây là tiền đề cho sự quả của học sinh ra đời nhà nước. -GV nhận xét và trình bày chốt ý b. một số thành tựu tiêu biểu * Sự ra đời nhà nước - Nhà nước Văn Lang cách đây khoảng 2700 năm trước tồn tại đến năm 208 TCN; kinh đô: Phong Châu ( Phú Thọ). Tổ chức nhà nước sơ khai. - Nhà nước Âu Lạc ( 208-179 TCN); Kinh Đô: Cổ Loa ( Hà Nội) * Hoạt động kinh tế: - Nghề nông nghiệp lúa nước là chủ yếu - Nghề chăn nuôi, đánh cá,TCN cũng phát triển. *ĐSVC:- Bữa ăn hàng ngày: cơm,cá thịt - Trang phục: Phụ nữ mặc váy và áo yếm, đàn ông mang khố. Sử dụng đồ trang sức bằng đá, đồng . - Nhà ở: ở nhà sàn - Đi lại trên sông là chủ yếu bằng thuyền,bè *ĐSTT: Tín ngưỡng: thờ cúng tổ tiên, các anh hùng dân tộc - Nghệ thuật:Đạt đến trình độ cao, vừa thể hiên bản sắc văn hoá dân tộc vừa thể hiện tính nghệ thuật cao. - Âm nhạc: Phong phú, đa dạng. Hoạt động 2: Tìm hiểu về văn minh Chăm pa Ngày dạy: 6/2/2024 Tiết 3. 2. a. Cơ sở hình thành 2. b. Thành tựu tiêu biểu (Sự ra đời của nhà nước, hoạt động kinh tế) Tiết 4 . 2. b. Thành tựu tiêu biểu ( Chữ viết, đời sống vật chất, đời sống tinh thần)
4. a. Mục tiêu: - Giúp HS có khả năng, tìm kiếm, chọn lọc, khai thác nguồn tư liệu để khám phá, tìm hiểu về nền văn minh Chăm pa -HS nêu được cơ sở hình thành nền văn minh; ĐKTN,CSXH, ảnh hưởng từ văn minh Ấn Độ - HS trình bày được những thành tựu tiêu biểu của văn minh Chăm pa b. Nội dung: Học sinh nghiên cứu SGK và thảo luận nhóm để trình bày c. sản phẩm: HS nêu được sự ra đời và thành tựu chủ yếu của văn minh Chăm pa. d. Tổ chức thực hiện Hoạt động dạy- học Dự kiến sản phẩm Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ 2. Văn minh Chăm pa GV chia cả lớp thành 2 nhóm a. cơ sở hình thành Nhóm 3: Tìm hiểu về cơ sở hình thành * ĐKTN: Hình thành và phát triển từ thế kỷ II- Nhóm 4: Tìm hiểu về các thành tựu tiêu XV trên địa bàn các tỉnhmiền Trung và Cao biểu nguyên Trường Sơn Việt Nam ngày nay. Bước 2 thực hiện nhiệm vụ *CSXH:- cư dân Sa Huỳnh chính là cư dân cổ của HS đã chuẩn bị sẵn ở nhà lên trình bày ở văn minh Chăm pa bảng - cơ cấu xã hội là dạng lãnh địa và liên minh làng Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động cụm -HS lên bảng và thuyết trình trên bảng * Ảnh hưởng của văn minh Ấn Độ Bước 4 đánh giá kết quả thực hiện nhiệm - Văn Minh Chăm pa ảnh hưởng rất lớn từ văn vụ minh Ấn Độ. HS phân tích, nhận xét đánh giá những kết - Góp phần làm văn minh Chăm pa phát triển rực quả của học sinh rỡ. -GV nhận xét và trình bày chốt ý b. một số thành tựu tiêu biểu * Sự ra đời nhà nước -Sự ra đời nhà nước Lâm Ấp năm 192 đầu CN với hệ thống tổ chức BMNN theo mô hình chuyên chế TW tập quyền và ngày càng hoàn thiện từ TW-ĐP *Kinh tế - Trồng lúa nước, chăn nuôi gia súc và TCN phát triển - người Chăm rất giỏi nghề buôn bán bằng đường biển.
5. * Chữ viết: Dựa trên chữ Phạn tạo ra chữ Chăm cổ , được coi là loại chữ cổ nhất ở ĐNÁ và tồn tại đến ngày nay. *ĐSVC: Trang phục chính là một mảnh vải (gọi là “ka-ma”) - Nhà trệt - Ăn: cơm, cá,rau *ĐSTT -TN,TG,LH: có nhiều tín ngưỡng truyền thống và sau ảnh hưởng từ Ấn Độ nên tiếp thu: Phật, Hin đu giáo KT-ĐK: mang ảnh hưởng kiến trúc tôn giáo Hoạt động 3: Tìm hiểu về văn minh Phù Nam Ngày dạy:15/2/2024 Tiết 5. 3. a. Cơ sở hình thành Ngày dạy:16/2/2024 Tiết 6. 3. b. Thành tựu tiêu biểu (Sự ra đời của nhà nước, hoạt động kinh tế) Ngày dạy:20/2/2024 Tiết 7. 3. b. Thành tựu tiêu biểu (đời sống vật chất, đời sống tinh thần) a. Mục tiêu: - Giúp HS có khả năng, tìm kiếm, chọn lọc, khai thác nguồn tư liệu để khám phá, tìm hiểu về nền văn minh Phù Nam -Giúp HS biết vận dụng những tri thức lịch sử để giải thích những vấn đề liên quan đến những di sản của văn hoá Phù Nsam trên địa bàn khu vẹc Nam Bộ ngày nay. b. Nội dung: Học sinh nghiên cứu SGK và thảo luận nhóm để trình bày c. sản phẩm: HS nêu được sự ra đời và thành tựu chủ yếu của văn minh Phù Nam. d. Tổ chức thực hiện Hoạt động dạy- học Dự kiến sản phẩm
6. Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ 3. Văn minh Phù Nam GV chia cả lớp thành 2 nhóm a. cơ sở hình thành Nhóm 5: Tìm hiểu về cơ sở hình thành * ĐKTN: nằm trên khu vực Nam Bộ ngày nay, Nhóm 6: Tìm hiểu về các thành tựu tiêu thuộc hạ lưu sông Mê Công biểu *CSXH:- văn hoá Óc Eo là tiền thân của văn Bước 2 thực hiện nhiệm vụ minh Phù Nam HS đã chuẩn bị sẵn ở nhà lên trình bày ở -Khoảng cuối TNK I TCN nèn nông nghiệp, thủ bảng công nghiệp, trao đổi hàng hoá phát triển, cấu Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động trúc làng chài- nông- thương nghiệp ra đời đây -HS lên bảng và thuyết trình trên bảng chính là tiền đề cho nhà nước ra đời. Bước 4 đánh giá kết quả thực hiện nhiệm - Đây cũng là nơi gioa thoa của nhiều tộc người. vụ tiền đề để thành lập vương quốc Phù Nam sau HS phân tích, nhận xét đánh giá những kết này. quả của học sinh - Ảnh hưởng văn minh Ấn Độ trên nhiều lĩnh -GV nhận xét và trình bày chốt ý vực và đời sống. b. Một số thành tựu - Sự ra đời vào khoảng thiên niên kỷ I TCN, ngày càng hoàn thiên và hùng mạnh vào khoảng thế kỷ III-V. - Trở thành trung tâm thương mại, thương nhân nhiều nước đều ghé qua khu vực cảng Óc Eo để trao đổi buôn bán. - Một số nghề thủ công và nông nghiệp cũng khá phát triển. - Cư dân ở đây sống ở ngôi nhà sàn rộng làm bằng gỗ - Đi lại bằng ghe, thuyền, LTTP chủ yếu là lúa, thịt, thuỷ sản - Trang phục: đàn ông đóng khố, phụ nữ mặc váy và mang đồ trang sức. - Tín ngưỡng, tôn giáo: đa thần va phồn thực bên cạnh đó tiếp tôn giáo: Phật, Hin đu giáo của Ấn Độ.
7. PTTQ: Chôn người chết bằng: thuỷ táng, hoả táng, thổ tán, điểu táng 3. Hoạt động luyện tập a. Mục tiêu: Nhằm củng cố lại vững hơn kiến thức đã học và lĩnh hội được kiến thức mới mà học sinh học ở bài này b. Nội dung: GV cho một số câu hỏi điền từ vào chỗ trống c. Sản phẩm: HS trả lời các câu hỏi điền từ d. tổ chức thực hiện: Câu 1: Có 3 quốc gia và nền văn minh được hình thành trên đất nước Việt Nam đó là .. Câu 2: Nền văn hoá Phùng Nguyên là tiền thân của nền văn minh .. Câu 3: Nền văn hoá Sa Huỳnh là tiền thân của nền văn minh . Câu 4: Nền văn minh Phù Nam được hình thành trên lưu vực sông . Câu 5: Văn minh Ấn Độ ảnh hưởng rất lớn đến nền văn minh ..và văn minh . Câu 6: nghề trồng lúa nước là nghề chủ yếu của nền văn minh .. và nền văn minh . Câu 7: Trống đồng Đông Sơn là sản phẩm của nền văn minh .. Câu 8: Thánh địa Mỹ Sơn chính là sản phẩm tiêu biểu cho nền văn minh .. Đáp án: 1:Văn Lang-Âu Lạc; Cham Pa;Phù Nam 2: Văn Lang-Âu Lạc 3: Chăm pa 4: Mê Công 5: Cham Pa - Phù Nam 6: Văn Lang-Âu Lạc và Cham Pa 7: Văn Lang-Âu Lạc 8: Cham Pa 4. Hoạt động vận dụng a. Mục tiêu: vận dụng kiến thức, kỹ năng đã có để thực hiện nhiệm vụ được giao. Thông qua đó HS rèn luyện khả năng tìm kiếm, tiếp cận và xử lý thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, góp phần hình thành và phát triển năng lực tự tìm hiểu lịch sử và tự học lịch sử.
8. b. Nội dụng: GV giao cho HS tự thực hiện khi về nhà c. sản phẩm: HS lựa chọn một thành tựu tiêu biểu của một văn minh ở trên đất nước Việt Nam d. Tổ chức thực hiện: Em hãy lấy một thành tựu tiêu biểu nhất ở nền văn minh Văn Lang- Âu Lạc để giới thiệu với bạn bè các nước? Giải thích vì sao sản phẩm đó là thành tựu tiêu biểu của nền văn minh Văn Lang- Âu Lạc Ngày 28-1-2024 GIÁO VIÊN Trần Thu Hương