Giáo án Lịch sử 10 - Tiết 4+5, Chuyên đề 1: Các lĩnh vực của sử học - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 10 - Tiết 4+5, Chuyên đề 1: Các lĩnh vực của sử học - Năm học 2023-2024 - Trần Thu Hương

1. Ngày soạn: 26/10/2023 Ngày giảng: 2->8/11/2023 Tiết 4, 5. CHUYÊN ĐỀ 1: CÁC LĨNH VỰC CỦA SỬ HỌC I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức: mục II. Một số lĩnh vực của lịch sử Việt Nam, 1. Lịch sử văn hóa Việt Nam - Nêu được đối tượng và phạm vi của lịch sử văn hóa Việt Nam. - Tóm tắt được nét chính của Lịch sử văn hóa Việt Nam trên trục thời gian. 2. Về năng lực: - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. - Năng lực riêng: + Rèn luyện cho học sinh kĩ năng sưu tầm, khai thác và sử dụng sử liệu trong học tập lịch sử , trình bày, giải thích, phân tích...sự kiện, quá trình lịch sử liên quan đến bài học, vận dụng kiến thức kĩ năng đã học để giải quyết những tình huống/bài tập nhận thức mới. + Trên cơ sở đó góp phần hình thành và phát triển các năng lực: Tìm hiểu lịch sử, nhận thức lịch sử, vận dụng kiến thức kĩ năng đã học. 3. Về phẩm chất: - Bồi dưỡng các phẩm chất như: Trung thực, sáng tạo, chăm chỉ, trách nhiệm, có ý thức tìm tòi khám phá lịch sử II.THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên: - Giáo án (kế hoạch dạy học): Dựa vào nội dung của Chương trình môn học SGK để chuẩn bị theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của HS. - Một số tranh ảnh, hiện vật lịch sử, một số tư liệu lịch sử tiêu biểu gắn với nội dung bài học. - Máy tính, ti vi . 2. Học sinh: - Sách giáo khoa - Tranh ảnh tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu và sự hướng dẫn của GV III. TIẾN TRÌNH DẠY -HỌC:
2. 1 .HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Khơi gợi sự chú ý của HS, giúp HS nhận thức được đây là một trong những lĩnh vực lịch sử. Tạo tâm thế cho HS đi vào tìm hiểu bài học mới b. Nội dung : Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập. - Giáo viên cho HS xem hình ảnh và trả lời câu hỏi: ? Hình ảnh này cho em gợi nhớ đến nền văn hóa nào trong thời kì dựng nước ở Việt Nam?
3. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. - HS trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá, chuẩn kiến thưc GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, bổ sung, chuyển sang nội dung mới. 2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1. Lịch sử văn hóa Việt Nam a. Mục tiêu: - Nêu được đối tượng và phạm vi của lịch sử văn hóa Việt Nam. - Tóm tắt được những nét chính trong tiến trình phát triển của Lịch sử văn hóa Việt Nam
4. b. Nội dung : Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức d. Tổ chức thực hiện: Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập Nhiệm vụ 1: Đối tượng và phạm vi nghiên cứu (tiết 1) GV tổ chức cho HS làm việc theo cặp đôi và trả lời câu hỏi sau: ? Em hãy nêu đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Lịch sử văn hóa Việt Nam Nhiệm vụ 2. Khái lược tiến trình lịch sử văn hóa Việt Nam (tiết 2) GV chia HS thành 6 nhóm nhỏ thực hiện tìm hiểu nội dung bài học + Nhóm 1: Tìm hiểu về thời kì nguyên thủy + Nhóm 2: Tìm hiểu về thời kì dựng nước + Nhóm 3: Tìm hiểu về thời kì Bắc thuộc + Nhóm 4: Tìm hiểu về thời kì quân chủ độc lập + Nhóm 5: Tìm hiểu về thời kì cận đại + Nhóm 6: Tìm hiểu về thời kì hiện đại Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. - GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập. Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động - Nhóm HS lần lượt trả lời các câu hỏi Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học sinh. GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh.
5. II Một số lĩnh vực của lịch sử Việt Nam 1. Lịch sử văn hóa Việt Nam a. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của Lịch sử văn hóa Việt Nam (tiết 1) - Đối tượng : Là toàn bộ đời sống văn hóa bao gồm các thành tựu giá trị, truyền thống, phong tục tập quán của dân tộc Việt nam trong lịch sử. - Phạm vi nghiên cứu: Là toàn bộ đời sống vật chất và tinh thần, các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của cộng đồng dân tộc Việt Nam từ thời nguyên thủy đến nay b. Khái lược tiến trình lịch sử văn hóa Việt Nam (tiết 2) - Thời kì nguyên thủy: Trên đất nước Việt Nam đã có con người sinh sống với những bằng chứng dấu tích cư trú và lao động của con người từ thời đồ đá có niên đại cách ngày nay từ khoảng 1 vạn đến 80 vạn năm. - Thời kì dựng nước :Từ gần 3000 năm đã hình thành và phát triển 3 trung tâm văn minh gắn 3 quốc gia: : Văn Lang – Âu Lạc, Chăm Pa và Phù Nam. - Thời kì Bắc thuộc: Gắn chặt với cuộc đấu tranh chống sự đồng hóa của người Hán, giữ gìn bản sắc văn hóa bản địa - Thời kì quân chủ độc lập: Diễn ra quá trình chọn lọc có tiếp thu tinh hoa văn hóa từ bên ngoài, gắn liền với việc chủ động bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc. - Thời kì cận đại: Quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa diễn ra mạnh mẽ Tiếp tục đấu tranh bảo tồn các giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp của cha ông, chủ động tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại. - Thời kì hiện đại: Đời sống văn hóa mới thấm đẫm tinh thần yêu nước và cách mạng góp phần to lớn vào những chiến công hiển hách của dân tộc 3. HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS trả lời các câu hỏi thông qua trò chơi. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo. c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV giao nhiêm vụ cho HS: - Giáo viên yêu cầu HS trả lời các câu hỏi trắc nghiệm ôn tập bài học
6. Câu hỏi 1: Nền văn hóa nào đóng vai trò quyết định trong việc xác lập nên bản sắc văn hóa Việt? A. Văn hóa Sơn Vi B. Văn hóa Hòa Bình C.Văn hóa Đông Sơn D. Văn hóa Sa Huỳnh Câu hỏi 2: Thời kỳ 179TCN-938 ứng với giai đoạn nào trong tiến trình lịch sử của văn hóa Việt Nam ? A. Giai đọan văn hoá thời nguyên thủy B. Giai đoạn văn hóa Văn Lang-Âu Lạc C.Giai đoạn văn hóa thời kỳ Bắc thuộc D. Giai đoạn văn hóa hiện đại Câu hỏi 3: Trống đồng Đông Sơn là thành tựu của giai đoạn văn hóa nào? A. Giai đoạn văn hoá Thời nguyên thủy B.Giai đoạn văn hóa Văn Lang-Âu Lạc C. Giai đoạn văn hóa thời kỳ Bắc thuộc D. Giai đoạn văn hóa hiện đại Câu hỏi 4: Ở giai đoạn Thời nguyên thủy, thành tựu lớn nhất của cư dân Nam Á là : A.Hình thành nghề nông nghiệp lúa nước B. Kỹ thuật luyện kim đồng C. Kỹ thuật luyện sắt D. Kỹ thuật chế tạo đồ gốm Câu hỏi 5: Thời kỳ văn hóa Văn Lang-Âu Lạc có ba trung tâm văn hóa lớn là : A. Văn hóa Đông Sơn –Văn hóa Sa Huỳnh –Văn hóa Óc Eo B. Văn hóa Hòa Bình –Văn hóa Sơn Vi –Văn hóa Phùng Nguyên C.Văn hóa Đông Sơn –Văn hóa Sa Huỳnh –Văn hóa Đồng Nai D.Văn hóa châu thổ Bắc Bộ –Văn hóa Chămpa –Văn hóa Óc Eo B2: Thực hiện nhiệm vụ - HS xác định yêu cầu của GV - GV hướng dẫn cho HS trả lời câu hỏi B3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi.
7. - HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần). B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS. Sản phẩm dự kiến Câu hỏi 1 2 3 4 5 Đáp án C C B A C 4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã có để thực hiện nhiệm vụ được giao. Thông qua đó HS rèn luyện khả năng tìm kiếm, tiếp cận và xử lí thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, góp phần hình thành và phát triển năng lực tự tìm hiểu lịch sử, tự học lịch sử. b. Nội dung: GV giao cho HS thực hiện ngoài giờ học trên lớp. c. Sản phẩm: Bài trả lời theo câu hỏi của giáo viên d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV giao nhiêm vụ 1 cho HS: Giáo viên giao nhiệm vụ cho HS : Em hãy sưu tầm và giới thiệu một số tư liệu về nền văn hóa Sa Huỳnh. B2: Thực hiện nhiệm vụ - GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề. - HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập. B3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành. - HS làm bài tập ra giấy và nộp lại cho GV qua hệ thống CNTT mà GV hướng dẫn. B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp bài không đúng qui định (nếu có). - Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau.
8. Ngày 29-10-2023 GIÁO VIÊN Trần Thu Hương