Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tập luyện và thi đấu môn Cầu Lông

Nội dung text: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tập luyện và thi đấu môn Cầu Lông

1. SO GIAO DVC VA DAO T �O TiNH BAC GIANG TR <JNG PH6 TH6NG DT1 T SO. DQ, G , , 1 , BAO CAO- BIE.,, PHAP --- - ,. -- - -- - -- Ten giai phtip·: Mptso bi?n phap niingcao hiju qua te,p luy?n ,. . "i - va thi dau mon CiiuLong. Hg va. ten: TRIJ'.O G QUANG HQC M6n giang d1y: GDTC Trinh dq chuyen mon: Dti b9c Chilevu: Giao vien DO'nvi cong tac:: Truinigph6 thong DT - SO'll D{mg
2. PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến sự phát triển của Thể dục Thể thao. TDTT là một bộ phận không thể thiếu được trong chính sách phát triển kinh tế xã hội của nước ta nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người. Đó là nguồn động lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội, đồng thời là một nhân tố quyết định sự thành công hay thất bại trong công cuộc xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Giáo dục thể chất (GDTC) là một mặt của TDTT, là một trong các mặt giáo dục con người phát triển hài hoà về các mặt thể chất, tinh thần, trí tuệ và đạo đức. GDTC trường học với tính chất là một hoạt động chuyên biệt của hệ thống giáo dục Việt Nam. Chương trình môn học này được áp dụng nhằm trang bị cho người học những kĩ năng, kĩ xảo vận động cơ bản trong cuộc sống, góp phần hoàn thiện và phát triển con người toàn diện Hòa cùng xu hướng chung của ngành giáo dục, GDTC trường học cũng có những bước chuyển mình khá mới mẻ: sự đổi mới về cơ cấu nội dung, hình thức, đa dạng hóa các môn học Trong một tiết học sẽ không còn là một nội dung đơn môn như trước kia nữa mà đã có sự phối kết hợp từ hai đến ba nội dung thuộc các môn thể thao khác nhau. Trong chương trình giảng dạy của trường THCS, thể dục là một môn trong những môn quan trọng trong nhà trường, là hoạt động cơ bản nhất của học sinh. Cầu lông là môn học thuộc phần tự chọn trong chương trình thể dục của nhà trường và cũng là một môn thi đấu trong kì đại hội thể dục thể thao hội khỏe phù đổng cấp Huyện, Tỉnh. Tuy nhiên qua quan sát và tìm hiểu học sinh sau khi tập luyện với thời gian cũng như các nội dung phương pháp mà bộ đã quy định cùng với kết quả đạt được tôi thấy số lượng học sinh biết chơi quá ít, đặc biệt chưa có học sinh giỏi để tham gia các giải thi đấu cấp Huyện, cấp Tỉnh. Vì vây tôi quyết định tìm tòi và tự tham khảo các tài liệu liên quan cùng với kinh nghiệm của bản thân để tìm ra và áp dụng một phương pháp học tập mới nhằm nâng cao, phát huy khả năng, năng khiếu của học sinh khi học môn cầu lông. Tôi nhận thấy cần phải đầu tư thêm nhiều cơ sở vật chất, đặc biệt về thời gian, phương pháp tập luyện nhằm thu hút, lôi cuốn học sinh tham
3. gia tập luyện tập môn này. Có như vậy mới đưa phong trào tập luyện cũng như thành tích môn cầu lông của trường đi lên. Xuất phát từ những lý do trên tôi tiến hành nghiên cứu biện pháp : “Một số Biện pháp nâng cao hiệu quả tập luyện và thi đấu môn cầu lông cho học sinh”. PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Thực trạng công tác dạy và học môn cầu lông ở trường phổ thông DTNT Sơn Động nơi tôi đang công tác: Trường phổ thông DTNT Sơn Động gồm 37 cán bộ giáo viên, nhân viên trong đó có 02 giáo viên thể dục. Với tổng số 14 lớp học các khối, số lượng giáo viên dạy môn thể dục đã đảm bảo về số lượng và trình độ chuyên môn. Với lòng nhiệt tình, hăng say công việc, luôn học hỏi trau dồi, nâng cao trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu xã hội cũng như phong trào TDTT của Huyện, Tỉnh; đồng thời có sự quan tâm chỉ đạo sát sao, của Ban giám hiệu nhà trường phong trào TDTT trường phổ thông DTNT Sơn Động đã có những thành tích đáng ghi nhận. 1. Ưu điểm: Cầu lông đem lại lợi ích cho mọi người niềm vui và sức khỏe. Nhiều học sinh có hứng thú với môn học này. Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm tới các hoạt động phong trào TDTT nói chung cũng như môn GDTC nói riêng. Trường có nhà đa năng nên rất thuận lợi cho tập luyện môn cầu lông. Giáo viên có chuyên môn tốt, đã tham gia thi đấu nhiều giải cầu lông của tỉnh, của ngành tổ chức và đạt kết quả cao. 2. Hạn chế và nguyên nhân hạn chế 2.1. Giáo viên: Giáo viên phải giảng dạy nhiều môn nên không có nhiều thời gian tập trung vào một môn. 2.2. Học sinh: Trường DTNT là trường chuyên biệt 95% là con em dân tộc vùng sâu, vùng xa của Huyện do vậy việc tiếp cận với môn Cầu lông của các em rất mới lạ. II. Biện pháp: Để nâng cao hiệu quả học tập và thành tích thi đấu môn cầu lông, trong quá trình tập luyện tôi sử dụng các biện pháp sau: 1. Biện pháp 1: Nâng cao các kĩ thuật trong cầu lông: 2. Biện pháp 2: Nâng cao sức mạnh cho học sinh 3. Biện pháp 3: Phát triển sức nhanh 4. Biện pháp 4: Phát triển sức bền 5. Biện pháp 5: Phát triển khéo léo (năng lực phối hợp vận động). 1. Biện pháp 1: Nâng cao các kĩ thuật trong cầu lông:
4. Để nâng cao kĩ thuật trong cầu lông tôi sử dụng các bài tập sau: 1.1 Các bài tập tư thế chuẩn bị Trong tập luyện và thi đấu cầu lông, tư thế chuẩn bị (TTCB) đỡ cầu giữ vai trò quan trọng, vì tất cả các chuyển động sau đó có kịp thời và chính xác hay không đều phụ thuộc vào TTCB. Di chuyển nhanh hay chậm, động tác đánh cầu nhanh, mạnh, chính xác hay không đều phụ thuộc vào TTCB tốt hay chưa tốt. Bởi vậy sau bất cứ động tác nào, VĐV cũng phải trở về TTCB, để đánh trả các quả cầu tiếp theo. Tư thế 1: Hai chân đứng song song, khoảng cách giữa hai chân rộng bằng vai. Góc độ khớp gối 135 – 150 độ. Trọng tâm ở giữa hai chân, lưng cong tự nhiên. Tay thuận cầm vợt, mặt vợt ở phía trước thân người ngang với tầm bụng. Góc giữa cánh tay và than người khoảng 30 độ, giữa cánh tay và cẳng tay (Khớp khuỷu) 100 – 110 độ. Tay không thuận để thả lỏng tự nhiên. TTCB này thường sử dụng trong phòng thủ khi thi đấu hoặc trong tập luyện. Tư thế 2: Chân ngược bên với tay cầm vợt phía trước, chân kia ở phía sau, đứng trên mũi bàn chân. Khoảng cách giữa hai chân rộng bằng vai. Trọng tâm dồn vào chân trước. Góc độ khớp gối của hai chân khoảng 160- 165 độ. Lưng cong tự nhiên. Tay thuận cầm vợt, mặt vợt cao ngang trán. Góc độ giữa thân người và cẳng tay khoảng 60 độ, giữa cẳng tay và cánh tay 100-110 độ. Tay không cầm vợt để thả lỏng tự nhiên. TTCB này thường dùng trong thi đấu cầu lông khi chuẩn bị đỡ, giao cầu hoặc khi sử dụng các kỹ thuật đánh cầu cao tay. 1.2. Các bài tập kỹ thuật phát cầu: Gồm 2 cách: + Phát cầu thuận tay.
5. + Phát cầu trái tay. - Giáo viên giảng giải, thị phạm, cho học sinh thực hiện động tác không cầu, tiếp đó học sinh thực hiện động tác tay cầm vợt tiếp xúc cầu, phát cầu qua lưới vào khu vục phát cầu bên sân đối phương. - Cho học sinh tập phát cầu theo đường thấp dần, cao xa, phát cầu vào ô số 1; 2; 3; 4. Phát cầu chiến thuật có đối kháng.
6. - Kẻ sân cho học sinh tập phát cầu cho nhau và các khu vực hai góc cuối sân giúp cho các em tập luyện trong thi đấu. 1.3. Kỹ thuật di chuyển: gồm 3 kiểu di chuyển. + Di chuyển bước chạy. + Di chuyển bước chéo. + Di chuyển bước dồn. - Sau khi giáo viên giảng giải, thị phạm, cho học sinh thực hiện kỹ thuật di chuyển. - Cho học sinh tập luyện động tác quay phải, trái và đổi hướng nhiều lần liên tục, sau đó tập di chuyển luân phiên các bước. - Tăng dần tốc độ di chuyển phối hợp với động tác đánh cầu ở các vị trí khác nhau. - Tập di chuyển bước chân theo các tình huống phức tạp trên sân (Di chuyển theo tam giác, di chuyển sáu góc). - Cần tập luyện thêm nhiều động tác hỗ trở về sự khéo léo và mềm dẻo. Phần này dạy ngay từ tiết 2 và được xen kẽ sau phần khối lượng hoặc phần trò chơi trong các buổi học. - Sau buổi tập giáo viên luôn nhắc nhở và ra bài tập về nhà ôn luyện thêm. Các buổi tiếp theo học sinh nắm được kỹ thuật cơ bản thì giáo viên chuyển sang hình thức trò chơi, để các em có thêm hứng thú, ý thức tập luyện hơn và đây cũng là bước khởi động để giúp học sinh hình thành về tâm lý trong thi đấu .
7. - Học sinh cần tập luyện thêm nhiều các động tác bổ trợ về sự khoé léo và mềm dẻo. Ngoài ra cần động viên các em tập thêm trong giờ ra chơi, sinh hoạt tập thể và những lúc rảnh rỗi và đây cũng là thời gian chủ yếu. 1.4. Các bài tập phòng thủ Giáo viên giảng giải, thị phạm cho học sinh tập và thực hiện động tác không cầu theo nhịp vỗ tay hoặc còi. - Cho 2 học sinh đứng đối diện nhau làm động tác và kiểm tra lẫn nhau xem kỹ thuật đã chính xác chưa. - Chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm tập luyện từ 15- 20 lần. - Cho học sinh thực hiện có đánh cầu, lần đầu có cự ly 5- 6m sau kéo dài cự ly cho đến hết sân, bằng lực đánh cầu và đánh chuẩn di chuyển phải, trái phối hợp đánh cầu thấp tay, tốc độ nhanh. - Sau buổi tập luyện nhắc nhở học sinh về ôn luyện thêm và tập thể lực như nhảy dây. - Bài tập kỹ thuật di chuyển bước chân sang hai bên phải, trái. Tập luyện kỹ thuật di chuyển bước chân sang hai bên theo trình tự sau: từ vị trí trung tâm di chuyển bước chân sang phía bên phải về vị trí trung tâm, di chuyển bước chân sang bên trái và về vị trí trung tâm... cứ thế tập luyện lặp lại nhiều lần. 1.5. Các bài tập tấn công. Giáo viên giảng giải, thị phạm nhằm tạo dựng khái niệm đúng cho học sinh. - Cho học sinh tập động tác có cầu, chia thành các tổ nhóm với số lần lặp lại liên tục từ 20- 30 lần.
8. - Giáo viên chú ý sửa chữa điểm tiếp xúc cầu của mỗi lần kỹ thuật bằng cách đánh vào vật nhẹ trên cao. - Cho một học sinh tung cầu và một học sinh thực hiện động kỹ thuật ở cự ly đánh cầu. Một học sinh phòng thủ, một sinh tấn công, tăng tốc và độ dừng khi tiếp xúc cầu. - Phối hợp di chuyển với các kỹ thuật tấn công khác nhau ở từng vị trí trên sân. - Cho học sinh thực hiện với hình thức thi đấu, giáo viên kẻ nhiều sân để học sinh được tham gia tập luyện thi đấu nhiều hơn. 2. Biện pháp 2: Nâng cao sức mạnh cho học sinh Bài tập 1: Ném cầu xa - Mục đích: Phát triển sức mạnh của cánh tay và phối hợp động tác vươn hông đánh tay trong khi đánh cầu. - Chuẩn bị: Mỗi em một quả cầu lông Ba sao đứng đối diện nhau cách nhau 5m. - Cách tập luyện: Đứng thành 2 hàng ngang, quay mặt vào nhau cách nhau 5m, giãn cách 1 sải tay. Giáo viên ra lệnh bằng còi hàng có cầu thực hiện ném cầu ra xa phía hàng đối diện. - Thực hiện: Đứng chân trước chân sau (không được lấy đà, không được nhảy lên) đưa cầu ra sau vươn hông và ném. Hàng đối diện nhặt cầu và ném lại tương tự. Đội hình tập luyện: Bài tập 2: Lắc cổ tay - Mục đích : Phát triển sức mạnh của cổ tay và độ dẻo của cổ tay trong khi thực hiện kỹ thuật đánh cầu . - Chuẩn bị : Vợt cầu lông mỗi HS một chiếc . - Cách tập luyện : Tập đồng loạt hàng cách hàng 2m
9. Động tác 1: đưa tay cầm vợt về trước lắc cổ tay qua trái rồi qua phải liên tục trong thời gian 1phút . Động tác 2 : đưa tay cầm vợt lên đầu xoay mạnh cổ tay hết biên độ theo vòng tròn thời gian 30s rồi đổi chiều tiếp tục 30s Đội hình tập luyện: GV Bài tập 3: Bật cóc 4 bước - Mục đích: Phát triển sức mạnh tốc độ của cơ chân. - Cách tập: Hai tay chống hông ngồi nhổm trên gót chân, kiễng gót khi có hiệu lệnh của giáo viên người tập bật liên tục 4 bước về phía trước với độ dài tối đa. Nam tập 1 tổ; nữ tập 1 tổ, thời gian nghỉ giữa các tổ là 30 giây. - Đội hình tập luyện: Tập đồng loạt ở đội hình khởi động. Hàng trước bật 4 bước, tiếp đến hàng sau cho đến hết và quay lại. Đội hình tập luyện: 3. Biện pháp 3: Phát triển sức nhanh Bài tập 1: Nhảy dây - Mục đích: Phát triển sức nhanh của cổ chân và sự phối hợp vận động của tay và chân. Tạo điều kiện thuận lợi cho các bước di chuyển để thực hiện kĩ thuật đánh
10. cầu. - Chuẩn bị: 12 đến 13 dây nhảy đơn ( Giáo viên mua hoặc học sinh tự tạo). - Cách tập: + Đo dây: 2 tay cầm dây sao cho khi gấp đôi dây để ở vùng “chấn thuỷ” (giữa xương ức và bụng) thì dây vừa chạm vào đầu bàn chân. + Thực hiện: Khi có hiệu lệnh của giáo viên, từng hàng ngang tập đồng loạt, chú ý khi nhảy dây đầu gối không được co chỉ dùng sức cổ chân và nhảy liên tục không có bước đệm. Đội hình tập luyện: - Thời gian: Mỗi tổ 1 phút: Nam thực hiện 1 tổ, nữ thực hiện 1 tổ. Từng hàng ngang luân phiên nhau để tập luyện. Bài tập 2: Di chuyển ngang nhặt cầu 5, 18 m - Mục đích: Phát triển sức nhanh di chuyển ngang. - Chuẩn bị: + Quả cầu lông: 10 đến 15 quả/ em ( có thể dùng cả quả cầu hỏng). + Sân cầu lông đơn. - Cách tập: Thực hiện từng hàng đứng dọc giữa sân cầu lông đơn. Có hiệu lệnh còi tất cả di chuyển sang phải nhặt từng quả cầu ở đường dọc bên phải di chuyển sang trái bỏ vào giỏ ngoài đường dọc bên trái. - Thời gian: Nam thực hiện 1 tổ, nữ 1 tổ. Mỗi tổ 1 phút,nghỉ giữa các tổ là 1 phút.
11. GV Bài tập 3: Di chuyển lên xuống 6,7 m - Mục đích: Nhằm phát triển sức nhanh di chuyển tiến và lùi cho người tập. - Chuẩn bị: Sân cầu lông, lưới cầu lông. - Cách tập: Tập từng hàng: 1/2 hàng ngang đứng ngang ở đường biên dọc của sân. Khi có hiệu lệnh còi của giáo viên: Người tập lập tức chạy lên chạm tay vào lưới và chạy lùi về phía cuối sân. Mỗi người chạy lên xuống 10 lần thì dừng tập. GV 4. Biện pháp 4: Phát triển sức bền Bài tập 1: Bật cóc tiến, bật cóc lùi - Mục đích: Phát triển sức bền mạnh của cơ chân nhằm tăng khả năng sức bền bật nhảy đập cầu. - Cách thực hiện: Tập đồng loạt ở đội hình 4 hàng ngang giãn cách 1 sải tay Học sinh 2 tay chống hông, ngồi nhổm lên 2 gót chân. Có hiệu lệnh học sinh bắt đầu bật lên xuống liên tục ( chú ý bật độ dài tối đa 40 cm) trong thời gian 1 phút/1 tổ. Nam 1 tổ, nữ 1 tổ. Thời gian nghỉ giữa các tổ là 1 phút. Đội hình: x x x x x GV
12. x x x x x Bài tập 2: Di chuyển 4 góc sân - Mục đích: Phát triển sức bền nhanh. Sức bền di chuyển phối hợp. - Cách tập: Học sinh đứng ở góc sân phải khi có lệnh thực hiện chạy tiến đến góc sân trên thì di chuyển ngang đến góc sân trên bên trái sau đó di chuyển lùi đến góc sân trái thì di chuyển ngang đến góc sân phải và ngược lại. Tập mỗi sân 2 học sinh, mỗi em chạy 1 vòng thuận, 1 vòng nghịch. Tổ chức thực hiện trên 2 sân. GV 5. Biện pháp 5: Phát triển khéo léo (năng lực phối hợp vận động). Bài tập 1: Di chuyển nhặt cầu - Mục đích: Phối hợp các loại di chuyển, phát triển các năng lực vận động. - Cách tập: 2 người phục vụ cầm mỗi người 15 quả cầu đứng ở góc sân trên lưới (vị trí 1,2,). Thực hiện ném cầu qua sân cho người tập di chuyển nhặt và ném lên lưới (người phục vụ ném cầu ở các vị trí khác nhau trên sân). Thực hiện 2 người xong đổi 2 người khác luân phiên dòng chảy.
13. GV Bài tập 2: Di chuyển đánh cầu thấp thuận tay và nghịch tay qua lưới vào ô 1,98 m - Mục đích: Phát triển phối hợp vận động kết hợp đánh cầu nhẹ tay ở 2 kĩ thuật đã học, kĩ thuật thấp thuận và ngược tay. - Cách thực hiện: 2 người ở 2 góc lưới (A,B) phục vụ tung cầu cho người thực hiện di chuyển bỏ nhỏ qua lưới vào bờ 1,98m. Mỗi sân thực hiện 2 người. Mỗi người 5 quả cho mỗi bên. - Yêu cầu: Di chuyển nhanh, đánh cầu đúng vào ô. Đội hình: x x x x x x x x x x x x x GV Trên đây là toàn bộ hệ thống các bài tập bổ trợ phát triển thể lực chuyên môn cầu lông mà tôi đưa vào giảng dạy cho học sinh trong thời gian các em học nội dung cầu lông. Sơn Động, ngày 27 tháng 11 năm 2023 GIÁO VIÊN Trương Quang Học PHẦN E. ĐÁNH GIÁ, NHẬN XÉT CỦA TỔ CHUYÊN MÔN 1. Đánh giá, nhận xét của tổ/ nhóm chuyên môn
14. Chuyên đề có tính khả thi phù hợp với đối tượng học sinh trường PTDTNT sơn động nhóm TD có thể áp dụng để giảng dạy và huấn luyện TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN (ký và ghi rõ họ tên) Nguyễn Văn Cảnh